به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی آنام فارس، در روزهایی که فشارهای روانی و شرایط بحرانی میتواند بر سلامت جسم و ذهن افراد تأثیر بگذارد، توجه به تغذیه مناسب بیش از گذشته اهمیت پیدا میکند. بسیاری از متخصصان معتقدند نوع و الگوی مصرف مواد غذایی در چنین شرایطی میتواند نقش مهمی در حفظ انرژی بدن، تقویت سیستم ایمنی و کنترل استرس ایفا کند. در همین راستا، خبرنگار آنام فارس در گفتگوی اختصاصی با دکتر محسن امیدی، متخصص فیزیولوژی ورزشی و کارشناس تغذیه، به بررسی راهکارهای تغذیهای برای افزایش تابآوری جسمی در شرایط سخت پرداخته است؛ راهکارهایی ساده و کاربردی که میتواند به افراد کمک کند در موقعیتهای پرتنش، سلامت جسم و تمرکز ذهنی خود را بهتر حفظ کنند.
جناب دکتر، در شرایطی که فرد تحت استرس شدید است، چرا نوع تغذیه اهمیت حیاتی پیدا میکند؟
در بحران، غذا صرفاً برای رفع گرسنگی نیست؛ بلکه به یک ابزار استراتژیک برای بقا تبدیل میشود. انتخابهای ما مستقیماً روی هورمونهای استرس، مانند کورتیزول، تأثیر میگذارند. تغذیه درست یعنی تقویت سیستم ایمنی بدن و حفظ توان مغز برای اتخاذ تصمیمات حیاتی. مغز گرسنه یا تشنه، بهویژه در شرایطی مانند جنگ یا بحرانهای طبیعی، اولین جایی است که دچار خطا و اختلال در عملکرد میشود.
با توجه به شرایط بحرانی، اولین و حیاتیترین نیاز بدن چیست و چگونه باید تأمین شود؟
بدون شک، آب سالم اولویت اصلی است. استرس و تحرک زیاد در شرایط بحران، سرعت کمآبی بدن را افزایش میدهد که پیامدهای آن شامل سردرد، سرگیجه، کاهش تمرکز و تحریکپذیری عصبی است. توصیه اکید من این است که آب را یکباره و به سرعت ننوشید؛ بلکه آن را جرعهجرعه در طول روز مصرف کنید. این روش، جذب بهتر آب را تضمین کرده و به حفظ ذخایر مایعات بدن کمک شایانی میکند.
در موقعیتهایی که امکان پختوپز محدود است، چه نوع غذاهایی را برای تأمین انرژی و مواد مغذی پیشنهاد میدهید؟
غذاهای کنسروی و مواد غذایی با ماندگاری بالا، مانند کنسرو ماهی، لوبیا، عدسی آماده یا نخود پخته بستهبندی، گزینههای بسیار مناسبی هستند. این مواد هم منبع خوبی از پروتئین محسوب میشوند و هم انرژی پایداری را برای بدن فراهم میکنند. اما یک نکته حیاتی که نباید نادیده گرفته شود: حتماً تمام کنسروها را قبل از مصرف، به مدت ۲۰ دقیقه در آب بجوشانید. در شرایط بحران، سیستم گوارش ممکن است ضعیفتر عمل کند و مصرف مواد آلوده میتواند منجر به مسمومیتهای شدید و حتی مرگبار شود.
برای افرادی که به دلیل شدت اضطراب، اشتهای خود را از دست دادهاند، چه راهکاری وجود دارد؟
اصرار بر خوردن وعدههای غذایی سنگین در این شرایط نه تنها مفید نیست، بلکه میتواند نتیجه عکس بدهد. راهکار کلیدی، وعدههای کوچک و مکرر است. توصیه میکنم هر دو ساعت یکبار، مقدار کمی غذا مانند چند لقمه نان، مقداری خرما یا چند عدد مغز مصرف کنید. هدف اصلی این است که سطح قند خون بدن افت نکند تا از ضعف ناگهانی و کاهش توانایی فرد جلوگیری شود.
کدام مواد مغذی نقش ویژهای در آرامش اعصاب و مقابله با استرس در شرایط بحرانی ایفا میکنند؟
ویتامین C (که در مرکبات و سبزیجات فراوان است)، منیزیم (موجود در آجیل و دانهها) و امگا-۳ (که عمدتاً در ماهی یافت میشود)، نقش مهمی در کاهش سطح آدرنالین و کنترل واکنشهای استرسی بدن دارند. همچنین، مصرف غذاهایی مانند شیر یا برخی دانهها قبل از خواب، به دلیل دارا بودن تریپتوفان، میتواند به آرامش اعصاب و بهبود کیفیت خواب در آن شرایط پُرتنش کمک کند.
- نویسنده : لیلا کریمی
