۷۰ درصد تصمیم‌های پزشکی در گرو آزمایشگاه؛ روایت ۴۰ سال پیشرفت در فارس
۷۰ درصد تصمیم‌های پزشکی در گرو آزمایشگاه؛ روایت ۴۰ سال پیشرفت در فارس
همزمان با فرارسیدن ۳۰ فروردین، «روز علوم آزمایشگاهی»، رئیس دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به بیش از چهار دهه شکل‌گیری و توسعه این رشته در فارس گفت: امروزه علوم آزمایشگاهی به یکی از ارکان اصلی تشخیص و مدیریت بیماری‌ها در نظام سلامت تبدیل شده و بیش از ۷۰ درصد تصمیم‌گیری‌های پزشکی به نتایج آزمایشگاهی وابسته است.

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی آنام فارس، رشته علوم آزمایشگاهی در این شهر مسیری بیش از چهار دهه را پشت سر گذاشته است. تحولات نظام آموزشی کشور موجب شد در سال ۱۳۶۱ دوره کاردانی این رشته با امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکتری حرفه‌ای علوم آزمایشگاهی سازمان‌دهی شود.

در سال ۱۳۶۶ نیز نقطه عطفی در تاریخ آموزش علوم آزمایشگاهی شیراز رقم خورد؛ زمانی که دو مرکز آموزشی شامل رشته‌های کاردانی و کارشناسی علوم آزمایشگاهی دانشگاه شیراز و آموزشکده وابسته به وزارت بهداری و بهزیستی وقت با یکدیگر ادغام شدند و ساختار آموزشی جدیدی شکل گرفت.

امروزه گروه علوم آزمایشگاهی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با حدود ۲۰۰ دانشجو در پنج بخش تخصصی شامل ایمنی‌شناسی، بیوشیمی، هماتولوژی، میکروب‌شناسی و سایر حوزه‌های مرتبط فعالیت می‌کند. توسعه تحصیلات تکمیلی نیز بخشی مهم از این مسیر بوده است؛ به‌طوری که کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی پزشکی از سال ۱۳۸۹ و کارشناسی ارشد خون‌شناسی از سال ۱۳۹۵ در این مجموعه راه‌اندازی شده و فارغ‌التحصیلان متعددی وارد حوزه‌های تخصصی و پژوهشی شده‌اند.

دکتر «طاهره کلانتری» دکترای تخصصی ایمنی‌شناسی پزشکی و رئیس دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تبریک روز علوم آزمایشگاهی به فعالان این حوزه گفت: آزمایشگاه دیگر تنها یک بخش کمکی در نظام سلامت نیست، بلکه یکی از ستون‌های اصلی تشخیص دقیق بیماری‌ها و ارزیابی وضعیت بالینی بیماران محسوب می‌شود.

وی افزود: بیش از ۷۰ درصد تصمیم‌گیری‌های پزشکی به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به نتایج آزمایشگاهی وابسته است و بدون اطلاعات دقیق در حوزه‌هایی مانند هماتولوژی، بیوشیمی، ایمنی‌شناسی، میکروب‌شناسی و ژنتیک، تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد برای پزشکان دشوار خواهد بود.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به گسترش نقش علوم آزمایشگاهی در سال‌های اخیر اظهار کرد: امروزه آزمایشگاه‌ها علاوه بر تشخیص بیماری، در غربالگری جمعیتی، پیشگیری از بیماری‌ها، مدیریت بیماری‌های مزمن، کنترل عفونت‌ها، بررسی اپیدمی‌ها و ارزیابی اثربخشی درمان‌ها نیز نقش مؤثری ایفا می‌کنند. اهمیت این حوزه در بحران‌هایی مانند همه‌گیری کرونا بیش از پیش نمایان شد.

رئیس دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره برنامه‌های آموزشی این دانشکده نیز گفت: در سال‌های اخیر تمرکز اصلی بر ارتقای مهارت‌های عملی دانشجویان بوده است تا فارغ‌التحصیلان علاوه بر دانش نظری، تسلط کافی بر تکنیک‌ها، تجهیزات و نرم‌افزارهای تخصصی داشته باشند.

وی از برگزاری کارگاه‌های تخصصی در حوزه‌هایی مانند کنترل کیفیت، فلوسیتومتری، Real-Time PCR، آموزش تفسیر نتایج آزمایشگاهی و همچنین آموزش نرم‌افزارهای تخصصی مانند SPSS، بیوانفورماتیک و LIMS خبر داد و افزود: آموزش مهارت‌های فردی و حرفه‌ای مانند مدیریت استرس کاری، کار تیمی و تفکر حل مسئله نیز در برنامه‌های آموزشی دانشکده قرار گرفته است.

دکتر کلانتری نوسازی تجهیزات آموزشی را یکی از اولویت‌های سال‌های اخیر دانشکده عنوان کرد و گفت: با حمایت دانشگاه، بخشی از تجهیزات آموزشی از جمله میکروسکوپ‌های جدید، دستگاه‌های PCR و سامانه‌های آنالیز دیجیتال به‌روزرسانی شده تا دانشجویان با فناوری‌های روز دنیا آشنا شوند.

وی همچنین بر اهمیت ارتباط دانشگاه با صنعت تأکید کرد و افزود: کارآموزی در آزمایشگاه‌های مرجع، بازدید از خطوط تولید کیت‌های آزمایشگاهی و تعامل با شرکت‌های تجهیزات پزشکی، به دانشجویان کمک می‌کند شناخت دقیق‌تری از نیازهای بازار کار پیدا کنند.

رئیس دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به فعالیت‌های پژوهشی این مجموعه گفت: نخستین مرکز تحقیقات تشخیص آزمایشگاهی کشور در سال ۱۳۸۹ در این دانشکده راه‌اندازی شد و حضور اعضای هیأت علمی متخصص و دانشجویان تحصیلات تکمیلی فعال، ظرفیت مناسبی برای توسعه پژوهش ایجاد کرده است.

وی حوزه‌هایی مانند سرطان‌شناسی و ایمنی‌درمانی، مطالعات میکروبیوم، بیماری‌های خودایمنی، عفونت‌های بیمارستانی، شناسایی بیومارکرهای تشخیصی و توسعه کیت‌های آزمایشگاهی بومی را از محورهای اصلی پژوهش در این دانشکده عنوان کرد.

کلانتری درباره ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی در کشور نیز گفت: نوسازی تجهیزات، آموزش مستمر نیروی انسانی و اجرای استانداردهای بین‌المللی از مهم‌ترین الزامات ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی است؛ چرا که برخی آزمایشگاه‌ها هنوز با تجهیزات فرسوده فعالیت می‌کنند و این موضوع می‌تواند بر دقت نتایج تأثیر بگذارد.

وی مدیریت علمی آزمایشگاه‌ها، تقویت نظام کنترل کیفیت داخلی و خارجی، توسعه برنامه‌های مهارت‌افزایی و گسترش همکاری میان دانشگاه و صنعت را از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای خدمات آزمایشگاهی در کشور دانست.

رئیس دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان خطاب به دانشجویان علوم آزمایشگاهی گفت: این رشته ماهیتی مهارت‌محور دارد و دانش آن به‌طور مداوم در حال به‌روزرسانی است؛ بنابراین مطالعه مستمر منابع علمی، تقویت زبان انگلیسی، حضور فعال در دوره‌های مهارتی و پایبندی به اخلاق حرفه‌ای از عوامل موفقیت در این مسیر محسوب می‌شود.

انتهای متن /

 

  • نویسنده : لیلا کریمی