یادها و نغمه‌ها در خانه خلاق عشایر ایران / روایتی از طلوع تعلیمات عشایری
یادها و نغمه‌ها در خانه خلاق عشایر ایران / روایتی از طلوع تعلیمات عشایری
آیین گرامی‌داشت یاد و میراث تعلیمات عشایری ایران در شیراز، با حضور فرهنگیان پیشکسوت، پژوهشگران و هنرمندان عشایری در خانه خلاق عشایر ایران برگزار شد؛ مراسمی لبریز از نوستالژی «گچ و تخته» و ایمان معلمانی که در دل ایل، بذر دانایی کاشتند.

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی آنام فارس، با برگزاری آیینی فرهنگی در «خانه خلاق عشایر ایران» شیراز، خاطرات دوران طلایی تعلیمات عشایری و نقش معلمان کوچ‌رو در گسترش آموزش میان ایلات و طوایف فارس مرور شد.

این برنامه با تلاوت آیاتی از قرآن کریم و نواخته شدن سرود ملی جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. سپس جمعی از دانش‌آموختگان تعلیمات عشایر، با بیان‌هایی صمیمی و آمیخته به طنز و احساس، از روزگار درس‌خواندن در دل سیاه‌چادرها، برف و باد کوهستان گفتند؛ روزهایی که به تعبیر آنان، «گچ و تخته، نماد ایمان و اراده بود، نه صرفاً ابزار آموزش».

علی‌اکبر امیری، بنیان‌گذار خانه خلاق عشایر ایران، با روایت خاطره‌ای از نخستین مدارس سیار و معلمان کوچ‌رو، ضمن خوش‌آمدگویی به حاضران، فلسفه تشکیل خانه خلاق عشایر را تلاشی برای حفظ سرمایه فرهنگی آموزش ایلی دانست.

این مراسم با تلاوت آیاتی چند از قرآن کریم و نواخته شدن سرود ملی جمهوری اسلامی ایران آغاز گردید. در ادامه، جمعی از دانش‌آموختگان تعلیمات عشایر با بیانی شیرین و دل‌نشین، خاطرات سال‌های نخست تعلیم و تربیت عشایری را در سیاه‌چادرها، راه‌های خاکی و کلاس‌های ساده اما پرشور بازگو کردند؛ خاطراتی که بوی گچ و تخته و عطر رفاقت، ایمان و تلاش از آن به مشام می‌رسید. در ابتدا جناب آقای علی اکبر امیری هم بنیان گذار خانه خلاق عشایر ایران با روایت خاطره ای به خوش آمدگویی حضار پرداخت .حاضران — متشکل از فرهنگیان بازنشسته تعلیمات عشایر

اساتید دانشگاه، نویسندگان، نخبگان فرهنگی و اقوام گوناگون عشایری — با شور و احساس از این روایت‌های صمیمانه استقبال کردند. در بخشی از برنامه نیز، خاطراتی از اردوهای آموزشی، سفرهای دشوار و فعالیت‌های تعلیماتی دوران زنده‌یادمحمد بهمن‌بیگی، بنیان‌گذار آموزش عشایری ایران، مرورشد.

میراث آموزش عشایر، بخشی از هویت فرهنگی ایران است

در ادامه، دکتر سلیمی، معاون اداره‌کل میراث فرهنگی فارس، سخنرانی خود را با تأکید بر ضرورت حفظ سرمایه‌های فرهنگی آغاز کرد و گفت: تعلیمات عشایری فقط یک تجربه آموزشی نبود؛ بلکه تجلی فرهنگ زیستن، باور و خودباوری در متن کوچ‌نشینی بود. میراثی که باید مستند و منتقل شود.

وی با اشاره به نقش خانه خلاق عشایر ایران در احیای روایت‌های بومی، این مجموعه را «نقطه پیوند سنت آموزش و خلاقیت معاصر» دانست.

دکتر سیاوش حسن‌آبادی به‌عنوان دبیر این همایش، ضمن سخنانی درباره‌ی اهمیت تعلیم و تربیت عشایری، به تبیین نقش بی‌بدیل این نظام آموزشی در توسعه فرهنگی و اجتماعی جوامع عشایری پرداخت.

او با یادآوری خاطراتی از دوران شکوفایی تعلیمات عشایر، بر ضرورت حفظ، ثبت و بازآفرینی تجربه‌های ارزشمند آن دوران برای نسل‌های آینده تأکید نمودند.

صدای نقال و نغمه دل نواز عشایر در تالار شیراز

در بخش هنری برنامه، شاهنامه‌خوانی استاد طالبی در کنار اجرای موسیقی سنتی، فضایی روح‌انگیز و اصیل به مراسم بخشید. روایت‌های اسطوره‌ای در کنار آوازهای محلی، یادآور فرهنگی بود که در آن آموزش و هنر مرز مشترک داشتند.

در حاشیه نیز، نمایشگاهی از آثار استاد محمد بهمن‌بیگی و سایر نویسندگان حوزه تعلیمات عشایر برپا شد؛ قفسه‌هایی پر از کتاب، عکس‌های سیاه‌وسفید و یادداشت‌هایی که ردّ عشق به آموزش در آنها موج می‌زد. استقبال چشمگیر بازدیدکنندگان از این نمایشگاه، گواهی بود بر زنده بودن این میراث در حافظه جمعی جامعه فرهنگی فارس.

در پایان، به پاس حضور راویان خاطرات و فرهنگیان پیشکسوت، هدایایی از سوی خانه خلاق عشایر ایران و حامیان رویداد اهدا شد.

مسئولان از تلاش‌های صادقانه‌ی شیما امیری (مدیر خانه خلاق عشایری ایران) و سایر اعضای گروه اجرایی نیز تجلیل کردند.

این رویداد فرهنگی یادآور روزهایی بود که “کلاس درس” در گوشه چادر، کنار اجاق ایل شکل می‌گرفت و معلم، با خطی از امید، دنیایی تازه بر تخته‌های کوچک می‌نوشت.

انتهای متن /

  • نویسنده : دکتر مسعود یوسفی