حافظ، استاد حل تناقض‌ها و زبان جهانی روح انسان است

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی آنام فارس، سید عباس صالحی شامگاه – شنبه نوزدهم مهر ماه – در آیین بیست‌ونهمین یادروز حافظ شیرازی در مجموعه حافظیه شیراز اظهار داشت: انسان به سرعت از سخن گفتن به شعر سرودن آمد و در این نقطه، حقیقت انسانیت آغاز شد؛ زیرا سخن گفتن میان انسان و موجودات دیگر مشترک است، اما شاعرانه اندیشیدن، ویژگی منحصربه‌فرد انسان است.

وی با تأکید بر جایگاه برجسته شاعران در میان ملت‌ها، به معرفی پنج قله شعر جهان ایرانی پرداخت و افزود: ایران شاعران بزرگی دارد، اما فردوسی، مولوی، خیام، سعدی و حافظ پنج چهره ممتاز در قله شعر جهانی‌اند.

صالحی در ادامه با اشاره به تمایز حافظ نسبت به دیگر شاعران گفت: هر یک از این بزرگان طعم و بویی ویژه دارند، اما حافظ تنها شاعری است که در زمان خود به شهرت فراملی رسید و همین، وجه تمایز او از دیگران است. آنچه می‌سرود، بازتاب تجربه زیسته و تحقق یافته‌اش بود، نه اغراق و گزافه.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با طرح پرسشی دربارۀ نسبت امروز ما با حافظ بیان کرد: چگونه می‌توان به حافظ بازگشت؟ او شخصیتی چندوجهی است که همچون منشوری درخشان، هر جمعی را به خود جذب می‌کند. هر کس از زاویه‌ای به حافظ نزدیک می‌شود و در او راهنمای خود را می‌یابد.

وی در تبیین راز ماندگاری و جذابیت حافظ افزود: نخست، حافظ عصاره عرفان و معنویت ایرانی ـ اسلامی است؛ فشرده قرن‌ها سیر روحانی ایران از پیش از اسلام تا پس از اسلام. دیوان کوچک او چکیده یک تمدن عرفانی است که اسلام آن را ژرف‌تر و انسانی‌تر کرد.

صالحی وجه دوم را زبان و بیان حافظ دانست و گفت: کلام حافظ در ادبیات فارسی بی‌بدیل است؛ بسیاری شیفته او شدند و از کمند کلامش رهایی نیافتند. حتی برای آنان که فارسی نمی‌دانند، موسیقی واژه‌ها و ساختار زبانی او پلی ارتباطی می‌سازد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی سومین عامل تأثیر حافظ را روح آزادگی و آزاداندیشی او معرفی کرد و افزود: برای بسیاری از مخاطبان جهان، این صفت نخستین نشانه‌ای بود که آن‌ها را به سوی حافظ کشاند. حافظ آزاد و آزاده بود.

صالحی با اشاره به ژرفای فلسفی شعر حافظ تصریح کرد: حافظ تنها عارف نیست؛ او حکیم و فیلسوفی است که با زبان شعر، به پرسش‌های وجودی انسان پاسخ می‌دهد. پاسخ‌هایی شاعرانه، اما از جنس اندیشه و تامل.

وی با تعبیر «حافظ جادوگر حل تناقض‌هاست» گفت: لسان‌الغیب هم‌زمان رندی و شیدایی را کنار هم می‌نشاند. این توانایی در آشتی دادن اضداد است که شعر او را برای همه نسل‌ها زنده و خستگی‌ناپذیر ساخته است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پایان تأکید کرد: حافظ شیرازی متعلق به یک دوره یا اقلیم خاص نیست، بلکه در منظومه اساطیر بشری جای دارد؛ ازلی و ابدی است و به همین سبب، جهان را همواره درگیر خود کرده است.