ارتقای دوپله‌ای ایران در شاخص مقالات ۱۰ درصد برتر پراستناد جهان؛ رتبه ۶ در سال ۲۰۲۵
ارتقای دوپله‌ای ایران در شاخص مقالات ۱۰ درصد برتر پراستناد جهان؛ رتبه ۶ در سال ۲۰۲۵
رئیس مؤسسه ISC گفت: داده‌های پایگاه اسکوپوس نشان می‌دهد ایران در میان ۲۰ کشور پرتولید علم جهان، از نظر سهم مدارک علمی ۱۰ درصد برتر پراستناد، از رتبه ۸ در سال ۲۰۲۳ به رتبه ۶ در سال ۲۰۲۵ رسیده و تنها کشوری است که در این بازه دو رتبه ارتقا داشته است.

به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی آنام فارس، دکتر محمدمهدی علویان‌مهر، رئیس مؤسسه ISC، با استناد به داده‌های استخراج‌شده از پایگاه اسکوپوس درباره ۲۰ کشوری که در سال ۲۰۲۵ بیشترین مدارک علمی جهان را تولید کرده‌اند، گفت ایران از نظر «سهم مدارک علمی ۱۰ درصد برتر پراستناد از کل مدارک علمی کشور» طی سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ روندی صعودی داشته است.

به گفته علویان‌مهر، رتبه ایران در این شاخص از ۸ در سال ۲۰۲۳ به ۷ در سال ۲۰۲۴ و سپس به ۶ در سال ۲۰۲۵ رسیده است. او تأکید کرد در میان این ۲۰ کشور، ایران تنها کشوری است که در این دوره توانسته ارتقای دوپله‌ای را ثبت کند؛ در حالی که بیشتر کشورها تغییر رتبه نداشته‌اند، ایتالیا یک رتبه بهبود یافته و برخی کشورها مانند کانادا و انگلستان افت رتبه را تجربه کرده‌اند.

علویان‌مهر همچنین از بهبود مقدار این شاخص برای ایران خبر داد و گفت سهم مدارک ۱۰ درصد برتر پراستناد ایران از ۱۴.۱ درصد در سال ۲۰۲۳ و ۱۴.۰ درصد در سال ۲۰۲۴، به ۱۵.۹ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است؛ به این معنا که در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۶ مدرک از هر ۱۰۰ مدرک علمی ایران در گروه مدارک با استناد بالاتر قرار گرفته‌اند؛ رقمی بالاتر از سطح مرجع ۱۰ درصد.

رئیس مؤسسه ISC تصریح کرد این پیشرفت در شرایطی رخ داده که رتبه ایران از نظر تعداد کل مدارک علمی در میان همین کشورها از ۱۶ به ۱۸ کاهش یافته است. او این هم‌زمانی را از نظر سیاستگذاری مهم دانست و گفت تمرکز صرف بر کمیت تولید علم می‌تواند تصویر ناقصی ارائه کند، در حالی که ترکیب شاخص کمیت با اثرگذاری استنادی نشان می‌دهد بخشی از تولیدات علمی کشور در فضای علمی بین‌المللی دیده‌شدن و ارجاع بیشتری پیدا کرده‌اند.

علویان‌مهر با اشاره به اهمیت استناد به عنوان یکی از شاخص‌های رایج علم‌سنجی، تأکید کرد افزایش استناد معمولاً نشان‌دهنده نقش یک اثر در پیشبرد پژوهش‌های بعدی و شکل‌دهی به دانش جدید است. او همچنین افزود دانشگاه‌ها و پژوهشگران کشور ظرفیت بالایی برای تولید علم اثرگذار دارند و در شرایطی که مهاجرت پژوهشگران برجسته از دغدغه‌های جدی است، ضرورت «نگهداشت و حمایت از سرمایه انسانی علمی» برجسته‌تر می‌شود.

وی پیشنهاد کرد سیاستگذاران می‌توانند با بهبود شرایط حرفه‌ای و معیشتی اعضای هیأت علمی، حمایت از پژوهش‌های باکیفیت، تقویت زیرساخت‌های پژوهشی، گسترش همکاری‌های علمی بین‌المللی و طراحی برنامه‌های جذب و بازگشت پژوهشگران برجسته، از این روند مثبت پشتیبانی کنند.

رئیس مؤسسه ISC در پایان جمع‌بندی کرد که داده‌های اسکوپوس برای سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ پیام مثبتی برای علم ایران دارند؛ به‌طوری که ارتقای رتبه از ۸ به ۶ و رشد سهم مدارک پراستناد از ۱۴.۱ درصد به ۱۵.۹ درصد، نشان‌دهنده تقویت اثرگذاری استنادی تولیدات علمی کشور در بخش مدارک پراستناد است.

انتهای پیام/