به گزارش خبرنگار گروه شهری آنام فارس، محمدعلی چوبینی، با اشاره به رویکرد مدیریت شهری در بازآفرینی هویت بصری و فرهنگی این کلانشهر اظهار کرد: شیراز با پیشینهای عمیق در فرهنگ، تاریخ و آیین، نیازمند آن است که هویت خود را در قالب نشانهها و المانهای شهری بازنمایی کند تا فضاهای عمومی به روایتگر تاریخ، آیین و هنر شهر تبدیل شوند.
وی با تأکید بر اینکه تلاش برای نجات شهر از بیهویتی نباید در روند توسعه کالبدی نادیده گرفته شود، افزود: روایتسازی از هویت در قالب نشانهها و المانها میتواند اثری ماندگار در ذهن و روح شهروندان بر جای بگذارد و به احیای غرور شهری و افزایش امید اجتماعی منجر شود.
چوبینی با اشاره به المان میدان امام حسین(ع) و نقش آن در بازتعریف هویت شهری و باورهای ایرانی-اسلامی شیراز گفت: اگر بخواهیم این شهر را برای نسل امروز و آینده قابل فهم کنیم، ناگزیر از ترجمه هویت آیینی، تاریخی و فرهنگی خود به زبان نشانهها هستیم و المانها دقیقاً همین وظیفه را بر عهده دارند؛ آنها فراتر از کارکرد زیباسازی، روایتگر هستند.
وی میدان امام حسین(ع) را یکی از فضاهای شاخص در حافظه جمعی شهر دانست و اظهار کرد: این میدان سالها محل بروز و ظهور کنشهای اجتماعی، آیینی و انقلابی مردم بوده است، بنابراین شکلگیری یک نشانه شاخص و معنادار در این محدوده، میتواند این پیشینه را تثبیت و تقویت کند.
معاون فرهنگی شهردار شیراز ادامه داد: در طراحی المان میدان امام حسین(ع)، تلاش شده است تلفیقی هوشمندانه از هویت شیرازی و مؤلفههای عاشورایی شکل گیرد؛ از سرو شیراز بهعنوان نماد دیرپای شهر تا نشانههای آیینی مانند علم و کتل. به گفته وی، این رویکرد به معنای ایجاد زبانی مشترک میان تاریخ، مذهب و هنر معاصر است.
المانها و نقش آنها در امید اجتماعی
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز با بیان اینکه المانهای شهری میتوانند مستقیماً بر روحیه شهروندان اثر بگذارند، گفت: هنگامی که شهروندان در فضای شهری با نشانههایی روبهرو میشوند که به هویت، تاریخ و باورهای آنان ارجاع میدهد، احساس تعلقشان تقویت میشود و این احساس تعلق یکی از پایههای اصلی امید اجتماعی است.
چوبینی افزود: شهر بینشانه، شهر بیحافظه است. اگر نتوانیم حافظه تاریخی و فرهنگی خود را در فضای شهری بازنمایی کنیم، بهتدریج با گسست هویتی مواجه میشویم؛ اما در مقابل، طراحی و جانمایی درست این نشانهها میتواند غرور شهری را در میان مردم تقویت کند.
از تجربه زیسته تا نماد شهری
وی با اشاره به اهمیت فضاهای شاخص در هویتسازی شهری اظهار کرد: هر شهری در جهان با چند نشانه برجسته شناخته میشود. شیراز نیز در گذشته چنین نشانههایی داشته است؛ از دروازه قرآن و میدان طاووس گرفته تا برخی المانهای شهری که در ذهن مردم ماندگار شدهاند. امروز نیز باید بهصورت آگاهانه و هدفمند برای آینده، المانسازی کنیم.
معاون فرهنگی شهردار شیراز گفت: اگر شهروندان با یک المان ارتباط برقرار کنند، آن را به بخشی از زندگی روزمره خود تبدیل خواهند کرد؛ از آن عکس میگیرند، دربارهاش روایت میسازند و آن را در حافظه جمعی تثبیت میکنند. این همان نقطهای است که یک سازه شهری به نماد تبدیل میشود.
نصب سمفونی شیراز در محور حافظیه
چوبینی با تأکید بر اینکه نسل جدید، نسلی نمادگرا و تصویرمحور است، تصریح کرد: اگر بخواهیم با این نسل ارتباط برقرار کنیم، باید از زبان نشانهها بهره بگیریم و المانهای شهری میتوانند پلی میان گذشته و حال باشند.
وی در همین زمینه از جانمایی و نصب المان سمفونی شیراز در محور حافظیه خبر داد و افزود: در این پروژه تلاش شده است المان از حالت صرفاً دیداری خارج و به تجربهای چندحسی تبدیل شود. بر همین اساس، با استفاده از کیوآرکد امکان شنیدن یا درک عمیقتر موومانهای سمفونی شیراز برای مردم فراهم خواهد شد.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز بیان کرد: این سازه با امکان شنیدن سمفونی، این اثر ماندگار را از فراموشی دور میکند و به شهروندان و گردشگران یادآور میشود که شیراز صاحب سمفونی است.
وی افزود: شهری تاریخی، فرهنگی و دارای پیشینه ادبی مانند شیراز، برای ارتباط با دیگر شهرها و ملتها به یک زبان مشترک نیاز دارد و هنر و موسیقی بهترین زبان برای این ارتباط است. سمفونی شیراز نیز برگرفته از پیشینه، هویت و فرهنگ مردمان این شهر است.
شیراز؛ گالری زنده شهری
معاون فرهنگی شهردار شیراز در ادامه تأکید کرد: شیراز باید به شهری تبدیل شود که در هر نقطه آن بتوان نشانهای از فرهنگ، تاریخ و هنر را مشاهده کرد و از میدانهای بزرگ تا فضاهای کوچک شهری، همه بتوانند حامل یک روایت باشند.
چوبینی خاطرنشان کرد: این نگاه باید به یک مسیر مستمر تبدیل شود و از قالب یک پروژه مقطعی خارج شود. اگر این روند با نگاه کارشناسی و مشارکت هنرمندان بومی ادامه یابد، میتوان شیراز را به یک گالری زنده شهری تبدیل کرد.
