رونمایی از «مخزن دانش بومی» در فارس؛ گامی راهبردی برای مکتوب کردن میراث ناملموس ایرانی
رونمایی از «مخزن دانش بومی» در فارس؛ گامی راهبردی برای مکتوب کردن میراث ناملموس ایرانی
مدیرکل میراث‌فرهنگی فارس از راه‌اندازی «پایگاه مخزن دانش بومی» با هدف تبدیل میراث مکتومِ سینه به سینه به اسناد مکتوب خبر داد و تأکید کرد: این اقدام گامی راهبردی برای صیانت از هویت ملی و بهره‌گیری از نبوغ پیشینیان در حوزه‌های معماری، کشاورزی و مدیریت منابع آب برای گذار موفق از عصر سنت به مدرنیته است.

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی آنام فارس، بهزاد مریدی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس، در آیین گشایش «پایگاه مخزن دانش بومی» که در جوار آرامگاه بزرگان ادب برگزار شد، اظهار داشت: ایرانیان در طول هزاران سال، دانش عظیمی را در حوزه‌های معماری، آبخیزداری، کشاورزی، طب و اخلاق به صورت سینه به سینه منتقل کرده‌اند. این میراث مکتوم، نیاز جدی امروز ما در عصر گذار است و پتانسیل آن را دارد که با خلاقیت‌های نهفته در خود، جوامع مدرن جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

مریدی با نقد رویکردهای مدرن در حوزه آب، به تفاوت دانش بومی و رویکردهای امروزی اشاره کرد و افزود: پیشینیان ما با حفر قنات‌های بی‌نظیر، آب را در زیر زمین صیانت می‌کردند، اما امروز بسیاری معتقدند سدسازی‌های مدرن باعث اتلاف منابع آبی شده است. همچنین در معماری سنتی، ابداعاتی وجود دارد که با وجود ارتفاع زیاد دیوارها، پایداری فوق‌العاده‌ای در برابر لرزش دارند؛ دانشی که باید به نسل‌های آتی منتقل شود.

مدیرکل میراث‌فرهنگی فارس در تشریح ساختار عملکردی این پایگاه گفت: «مخزن» به معنای یک بانک اطلاعاتی هوشمند است که بر سه محور «گردآوری»، «صیانت» و «واسپاری به نسل آینده» تمرکز دارد. این فرآیند از طریق مستندنگاری دیجیتال و هوشمندسازی داده‌های جمع‌آوری شده توسط پژوهشگران، مردم‌شناسان و مراکز اسناد انجام می‌گیرد تا هویت تمدنی ایران در چرخه جهانی داده‌ها حفظ شود.

مریدی از برنامه‌ریزی برای یک جهش بین‌المللی خبر داد و گفت: تا ۶ ماه الی یک سال آینده، رویداد علمی-فرهنگی “ابداعات محلی و تأثیرات جهانی” را برگزار خواهیم کرد. هدف ما این است که از طریق ابر استارت‌آپ‌ها، ابداعات موجود در ایران بزرگ، از جزایر خلیج‌فارس تا کشورهای همجوار را در این مخزن گردآوری کرده و جایگاه تمدنی خود را به رخ جهانیان بکشیم.

وی در پایان با تأکید بر رسالت وزارت میراث‌فرهنگی، خاطرنشان کرد: ما مکلف هستیم این دانش بشری که از اعصار گذشته به ما رسیده و فرصت سند شدن نداشته را جمع‌آوری و مکتوب کنیم تا بخشی از هویت جامعه در گذر زمان به دست فراموشی سپرده نشود.

در ادامه این مراسم، محمدجواد حق‌شناس، مشاور وزیر میراث‌فرهنگی، نیز ضمن استقبال از این طرح نوآورانه، گفت: امروز شاهد آغاز فعالیت مجموعه‌ای هستیم که بستری برای حفظ، صیانت و ماندگاری میراث ناملموس فراهم کرده است؛ میراثی که در بخش‌های مختلف علمی و مهارتی نزد پیشینیان ما بوده اما فرصت مکتوب شدن نیافته است. این ایده، تلاشی ارزشمند و والا برای ماندگاری هویت ایرانی است.