به گزارش خبرنگار گروه شهری آنام فارس، محمد امین، معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز، باغات قصردشت را از مهمترین پهنههای سبز و هویتساز این کلانشهر دانست و اظهار کرد: این باغات «ریه تنفسی شیراز» هستند و تداوم حیات آنها در سالهای اخیر با چالش جدی کمآبی روبهرو شده است.
وی با اشاره به کاهش بارندگیها و خشکسالیهای سالهای اخیر افزود: در گذشته آبیاری باغات با قناتهای قدیمی انجام میشد، اما توسعه شهری، تجاوز به حریم قناتها و خشکسالیهای پیاپی موجب آسیب به این منابع و کاهش آب ورودی به باغات شد.
معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز تصریح کرد: وسعت باغات قصردشت در دهه ۷۰ حدود سه هزار هکتار بود، اما اکنون به نزدیک هزار هکتار رسیده است و علاوه بر خشکسالی، تغییر کاربری غیرقانونی نیز از عوامل اصلی کاهش سطح باغات به شمار میرود.
امین ادامه داد: برای حفظ این باغات، مهمترین چالش، تأمین آب پایدار بود. شهرداری در دهه ۸۰ حدود ۱۷ حلقه چاه حفر کرد، اما این منابع نیز بهدلیل افت سطح آبهای زیرزمینی پاسخگوی نیاز نبود. از این رو، استفاده از فاضلاب تصفیهشده بهعنوان یک منبع پایدار در دستور کار قرار گرفت.
وی گفت: آب شرب مصرفی شهروندان در نهایت به فاضلاب تبدیل و از طریق شبکه جمعآوری به تصفیهخانههای مرکزی منتقل میشود، اما انتقال پساب از تصفیهخانههای مرکزی به باغات قصردشت بهدلیل فاصله حدود ۳۰ کیلومتری و اختلاف ارتفاع ۲۰۰ متری اجرایی نبوده و از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه نیست.
معاون شهردار شیراز افزود: به همین دلیل، شهرداری یک تصفیهخانه محلی در مسیر شبکه جمعآوری فاضلاب احداث کرده است تا بخشی از فاضلاب عبوری، حدود ۲۰۰ لیتر بر ثانیه، در همان نقطه تصفیه و از طریق شبکه محلی بین باغات توزیع شود.
امین بیان کرد: این طرح میتواند آبیاری ۲۰۰ تا ۳۰۰ هکتار از باغات را بهصورت مستقل تحت پوشش قرار دهد و در کنار منابع موجود مانند چاهها و قنوات باقیمانده، نقش مهمی در حفظ باغات ایفا کند.
وی با اشاره به وضعیت آبیاری در سال گذشته گفت: در حالی که دوره نرمال آبیاری باغات حدود ۲۰ روز است، سال گذشته این دوره به ۷۵ تا ۹۰ روز رسید و باغات در تنش شدید آبی قرار گرفتند؛ اجرای این طرح میتواند این مشکل را بهطور اساسی کاهش دهد.
معاون شهردار شیراز با بیان اینکه محل احداث تصفیهخانه با رعایت الزامات زیستمحیطی انتخاب شده است، افزود: خط انتقال سهکیلومتری آب تصفیهشده، امکان رساندن آب به محدودههای هدف و توزیع منظم را فراهم میکند.
امین در تشریح جزئیات پروژه تصفیهخانه فاضلاب محلی شیراز اظهار داشت: این تصفیهخانه در فاز نخست با ظرفیت طراحی حدود ۱۰۰ لیتر بر ثانیه، فاضلاب را از طریق شبکه شهری دریافت میکند.
وی توضیح داد: در ابتدای فرایند، فاضلاب وارد کانال آشغالگیر میشود. در این بخش، یک دستگاه «بار اسکرین» (Bar Screen) مکانیکی برای جداسازی زبالههای درشت نصب شده و در کنار آن، یک آشغالگیر دستی بهعنوان سیستم اضطراری در نظر گرفته شده است تا در صورت خرابی سیستم مکانیکی، جریان فاضلاب بهطور موقت از آن عبور کند.
معاون شهردار شیراز افزود: پس از مرحله آشغالگیری، فاضلاب وارد سیستم اندازهگیری مغناطیسی دبی شده و سپس به دو واحد «سیستم پیشتصفیه از نوع ترکیبی» (تجهیزات مدرن جداسازی آشغالهای ریز، شن و چربی وارداتی از آلمان) منتقل میشود. این سیستمها که بهصورت یک واحد فعال و یک واحد آمادهبهکار عمل میکنند، وظیفه جداسازی ذرات ریز، شن و چربی را بر عهده دارند.
امین ادامه داد: پس از تصفیه فیزیکی، فاضلاب وارد بخش بیولوژیکی میشود. در این مرحله از سیستم BNR (حذف بیولوژیکی مواد مغذی) با فرایند انتخابی MLE در تلفیق با راکتور IFAS استفاده شده است؛ روشی که بهویژه برای حذف نیترات و تولید پساب مناسب آبیاری فضای سبز کاربرد دارد. در این مرحله، فاضلاب ابتدا وارد راکتورهای آنوکسیک شده و سپس به راکتورهای هوازی منتقل میشود. در راکتورهای هوازی، با استفاده از مدیاهای غوطهور از نوع Kaldnes-K3 و دیفیوزرهای حبابریز، فرایندهای تصفیه تکمیل میشود.
وی توضیح داد: در این فرایند، آمونیاک موجود در فاضلاب به نیترات تبدیل شده و سپس از طریق پمپاژ به بخش آنوکسیک بازگردانده میشود تا نیترات به گاز نیتروژن تبدیل و از محیط خارج شود.
معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز گفت: پس از مراحل بیولوژیکی، فاضلاب وارد سیستم DAF (شناورسازی با هوای محلول) میشود. در این بخش، مواد منعقدکننده تزریق شده و پس از تشکیل لختهها، ذرات و لختههای بیولوژیکی جدا میشوند. سپس آب زلال حاصل وارد سیستم «دیسکفیلتر» با منافذ حدود ۴۰ میکرون میشود تا ذرات باقیمانده نیز حذف شوند.
امین اضافه کرد: در مرحله پایانی، پساب وارد سیستم اُزنزنی میشود تا گندزدایی کامل انجام گیرد و عوامل میکروبی، تخم انگلها و اسپور باکتریها از بین بروند. پس از آن، آب تصفیهشده در مخازن ذخیره شده و از طریق خطوط انتقال برای آبیاری فضای سبز مورد استفاده قرار میگیرد.
وی امین با اشاره به ویژگیهای این تصفیهخانه گفت: در طراحی این مجموعه تلاش شده با استفاده از فناوریهای نوین، سطح اشغال و انتشار بو به حداقل برسد. استفاده از سیستمهای کامپکت و راکتورهای بیوفیلمی با مدیای غوطهور باعث شده مساحت موردنیاز نسبت به سیستمهای متعارف تا حدود یکهشتم کاهش یابد و در عین حال تولید لجن و بوی نامطبوع نیز کمتر شود.
معاون فنی و عمرانی شهرداری شیراز ظرفیت فعلی این تصفیهخانه را حدود ۱۰ هزار مترمکعب در روز اعلام کرد و افزود: با انجام تغییرات و افزودن مدیا و تجهیزات هوادهی، امکان افزایش ظرفیت تا حدود ۲۰۰ لیتر بر ثانیه، یعنی دو برابر ظرفیت فعلی، وجود دارد.
امین در پایان تأکید کرد: ترکیب تجهیزات پیشرفته و فرایندهای بهکاررفته در این پروژه باعث شده تصفیهخانه فاضلاب شیراز از نظر فناوری یکی از پیشرفتهترین نمونهها در کشور باشد و بتواند پسابی با درجه یک استاندارد ملی (مطابق با استاندارد ۱۰۵۳) برای آبیاری فضای سبز تولید کند.
گامی مؤثر برای تابآوری زیستمحیطی شیراز
گفتنی است، بهرهگیری از پساب تصفیهشده استاندارد برای آبیاری باغات، میتواند علاوه بر کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، به تثبیت روند آبرسانی، تقویت تابآوری باغات در دورههای خشکسالی و ارتقای مدیریت یکپارچه منابع آب در این محدوده کمک کند. استمرار این رویکرد و توسعه زیرساختهای مرتبط، زمینه حفاظت مؤثرتر از باغات قصردشت و حفظ نقش آنها در توازن زیستمحیطی و منظر شهری شیراز را فراهم خواهد کرد.
انتهای پیام/
