بازنگری طرح جامع شیراز با رویکرد شهر انسان‌محور به تصویب شورای عالی رسید
بازنگری طرح جامع شیراز با رویکرد شهر انسان‌محور به تصویب شورای عالی رسید
استاندار فارس از تصویب مرحله اول بازنگری طرح جامع شهر شیراز در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با تأکید بر شهرسازی انسان‌محور، صیانت از باغات قصردشت و تعریف شیراز در قالب «سه بوم‌شهر پایدار» خبر داد.

به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی آنام فارس، حسینعلی امیری، استاندار فارس و رئیس شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، با تشریح روند تصویب این طرح اظهار کرد: بازنگری طرح جامع شیراز با تأکید بر بازگشت به الگوی شهرسازی انسان‌محور، احیای سبک زندگی سالم و پرتحرک و اصلاح رویکردهای پیشین توسعه شهری دنبال شده است.

وی مهار شهرسازی خودرو‌محور، کاهش وابستگی به سبک زندگی ماشینی، توجه به نیازهای شهروندان، ارتقای کیفیت زندگی و استفاده از ظرفیت‌های مذهبی، فرهنگی و تاریخی شیراز را از محورهای اصلی این بازنگری برشمرد.

امیری با اشاره به ضرورت توجه به تغییرات اقلیمی و ملاحظات زیست‌محیطی افزود: در این طرح، شهر به‌عنوان یک اکوسیستم و فراتر از کالبد فیزیکی آن مورد توجه قرار گرفته و در چارچوب تکالیف مواد ۲۱ و ۲۷ قانون هوای پاک، رویکرد طراحی شهری تاب‌آور شیراز در اولویت قرار گرفته است.

استاندار فارس ادامه داد: در این رویکرد، شیراز در قالب «سه بوم‌شهر پایدار و تاب‌آور» تعریف شده که حفاظت و احیای باغات، توسعه فضای سبز و ارتقای تاب‌آوری شهری از محورهای اصلی آن است. ایده این طرح نیز متأثر از واژه «پاک‌بوم» در شعر شیخ اجل سعدی شیرازی شکل گرفته است.

وی با بیان اینکه بازگشت به شهرسازی انسان‌محور نیازمند بازتعریف نقش خیابان‌هاست، گفت: تقویت زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی موجود و پیشنهادی، توسعه مسیرهای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری و فراهم‌کردن زمینه زندگی سالم و پرتحرک، از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این طرح است.

به گفته امیری، خیابان‌های ساختاری شهر در قالب الگوی «خیابان کامل» بازتعریف می‌شوند تا از فضاهایی با کارکرد صرفاً خودرومحور به محیط‌هایی برای زندگی، حضور شهروندان، تعاملات اجتماعی و رونق اقتصاد شهری تبدیل شوند.

وی عدالت فضایی و طراحی فراگیر محیط شهری را از دیگر رویکردهای بازنگری طرح جامع شیراز دانست و افزود: با توجه به اسناد و مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، از جمله رویکردهای شهر دوستدار کودک، شهر دوستدار سالمند و قانون جامع حمایت از حقوق توان‌خواهان، تلاش شده است امکان حضور و دسترسی برابر برای گروه‌های سنی مختلف و افراد با توانایی‌های متفاوت فراهم شود.

هفت محور اصلی بازنگری طرح جامع شیراز

رئیس شورای برنامه‌ریزی و توسعه فارس با اشاره به ضرورت اصلاح الگوهای پیشین توسعه شهری گفت: در فرایند تدوین و بررسی طرح، رویکردی یکپارچه و مبتنی بر شهرسازی انسان‌محور و توسعه پایدار دنبال شده است.

وی مهم‌ترین محورهای این طرح را تشریح کرد:

۱. کنترل گسترش کالبدی و ساماندهی ساختار فضایی شهر: بازنگری در الگوی توسعه افقی شیراز، جلوگیری از گسترش نامتوازن محدوده شهری، استفاده بهینه از ظرفیت‌های درونی شهر و هدایت بخشی از سرریزهای جمعیتی و عملکردی به شهرهای پیرامونی، به‌ویژه با تأکید بر نقش شهر صدرا در ساختار منطقه شهری شیراز.

۲. صیانت از میراث تاریخی، فرهنگی و هویت شهری: حفاظت از بافت تاریخی، ارزش‌های معماری و شهرسازی، محدوده‌های پیرامونی حرم مطهر حضرت احمدبن‌موسی شاهچراغ(ع) و سایر عناصر میراثی شیراز و کنترل مداخلات و ساخت‌وسازهای ناسازگار با هویت تاریخی شهر.

۳. حفاظت از باغات و سرمایه‌های طبیعی: اتخاذ سیاست‌های حفاظتی و مدیریتی برای صیانت از باغات قصردشت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های طبیعی، زیست‌محیطی و هویتی شیراز با تأکید بر مشارکت مالکان و همچنین توجه به پهنه‌های طبیعی و باغی و ظرفیت‌های اکولوژیک شهر.

۴. ارتقای تاب‌آوری شهری و مدیریت بحران: توجه به مخاطرات طبیعی و انسان‌ساخت، شناسایی پهنه‌های آسیب‌پذیر، افزایش ظرفیت مقابله با بحران و پیش‌بینی الزامات ایمنی، پایداری و پدافند غیرعامل در ساختار فضایی و کالبدی شهر.

۵. ساماندهی پهنه‌های خاص و سکونتگاه‌های حریم شهر: تعیین چارچوب مشخص برای ساماندهی محدوده‌هایی مانند قره‌باغ، باغ‌شهرها، روستاهای واقع در حریم و سایر پهنه‌های دارای شرایط خاص، با هدف جلوگیری از ساخت‌وسازهای بی‌ضابطه و حفظ تعادل میان توسعه و ملاحظات محیطی.

۶. ارتقای کیفیت زندگی و حرکت به سمت شهر انسان‌محور: تقویت نقش حمل‌ونقل عمومی در سازماندهی توسعه شهری، توجه به پیاده‌مداری، دسترسی عادلانه به خدمات و فضاهای عمومی، بهبود کیفیت محیط شهری و فراهم‌کردن زمینه تعاملات اجتماعی و افزایش سرزندگی فضاهای شهری.

۷. ساماندهی تراکم، ارتفاع و توزیع فعالیت‌ها: بازنگری در الگوی استقرار تراکم و فعالیت‌های شهری، جلوگیری از بارگذاری نامتناسب در بافت‌های تاریخی و ارزشمند و تعیین محدوده‌های مشخص برای توسعه و بلندمرتبه‌سازی با رعایت ظرفیت زیرساختی، منظر شهری و الزامات محیطی.

امیری همچنین توجه به پیوندهای عملکردی، جمعیتی و خدماتی شیراز با شهرها و سکونتگاه‌های پیرامونی را از ویژگی‌های مهم این فرایند دانست و گفت: در بازنگری طرح جامع، موضوعات فراتر از محدوده قانونی شهر و ملاحظات آمایش سرزمین و ظرفیت‌های منطقه‌ای نیز برای هدایت توسعه آتی کلان‌شهر مورد بررسی قرار گرفته است.

استاندار فارس در پایان، تصویب مرحله نخست این طرح را حاصل ماه‌ها فعالیت کارشناسی، تعامل بین‌بخشی، بررسی دیدگاه‌ها و ملاحظات دستگاه‌های اجرایی و پیگیری مدیریت استان و وزارت راه و شهرسازی عنوان کرد و افزود: این مصوبه چارچوب روشن‌تری برای تصمیم‌گیری‌های آینده در حوزه شهرسازی و معماری فراهم می‌کند و می‌تواند زمینه مدیریت منسجم‌تر توسعه شهری، حفاظت از سرمایه‌های طبیعی و تاریخی و ارتقای کیفیت زندگی در شیراز را فراهم سازد.