آیت‌الله دژکام: فقه جهاد و تصمیم‌گیری شرعی، معیار عمل در شرایط جنگ است
آیت‌الله دژکام: فقه جهاد و تصمیم‌گیری شرعی، معیار عمل در شرایط جنگ است
آیت‌الله لطف‌الله دژکام در مراسم بزرگداشت رهبر شهید انقلاب در مسجدالرسول قصردشت شیراز، با تأکید بر جایگاه اجتهاد، فقه جهاد و رعایت اخلاق جنگ، گفت تصمیم‌گیری در نظام جمهوری اسلامی بر پایه سلیقه شخصی نیست، بلکه باید بر اساس استنباط صحیح فقهی و دستور شرع انجام شود.

به گزارش آنام فارس، مراسم بزرگداشت رهبر شهید انقلاب، حضرت آیت‌الله العظمی شهید امام‌خامنه‌ای(قدّس‌الله نفسه الزکیّه)، با سخنرانی آیت‌الله دژکام و حضور گسترده مردم ولایتمدار شیراز در مسجدالرسول قصردشت برگزار شد.

آیت‌الله دژکام در این مراسم با قرائت آیه ۷۴ سوره نساء، بر اهمیت جهاد در راه خدا و جایگاه مجاهدان در مسیر حق تأکید کرد و گفت این مجلس با عنایت امام جماعت مسجدالرسول، آیت‌الله حدائق، و به همت مؤمنان و اصحاب مسجد برای تجلیل از مقام شامخ قائد شهید منعقد شده است.

وی با بیان اینکه رهبران انقلاب اسلامی همواره قواعد حکومت دینی و قرآنی را برای مردم تبیین کرده‌اند، افزود: تصمیمات در نظام جمهوری اسلامی بر پایه اجتهاد صحیح و بهره‌گیری از متون مقدس دینی گرفته می‌شود، نه بر اساس سلیقه و خواست شخصی. به گفته او، وقتی مجتهد با به‌کارگیری همه توان خود به یک حکم شرعی می‌رسد، آن حکم برای خود او و مقلدانش حجت است و نباید این مبنا، حتی با تکیه بر احساسات و عواطف، نادیده گرفته شود.

آیت‌الله دژکام با اشاره به کتاب «معالم‌الدین» و نیز نمونه‌هایی از کلام فقها، از جمله آیت‌الله فاضل لنکرانی، تصریح کرد که حجیت اجتهاد، تا قیامت معتبر است و این موضوع در شرایط حساس امروز، به‌ویژه در فضای جنگ و حمله دشمن، باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

وی در ادامه با تأکید بر اینکه فروع دین، به‌ویژه جهاد، نیازمند شناخت دقیق احکام است، اظهار داشت: در باب جهاد کوتاهی شده و اهل فضل، نخبگان، فرهیختگان و علما باید برای تبیین این باب مهم فقهی بیش از پیش تلاش کنند. او با اشاره به «تحریرالوسیله» امام خمینی(ره) گفت این اثر با وجود گستردگی، باب جهاد را به‌صورت مستقل ندارد، در حالی که امروز جامعه در شرایط جنگی قرار دارد و نیازمند فتوای زنده و روشن است.

امام جمعه شیراز با انتقاد از اظهارنظرهای احساسی درباره مسائل جنگی، خاطرنشان کرد: مسئله جهاد مانند نماز، دارای احکام دقیق است و کسی که در این حوزه اظهار نظر می‌کند باید حکم شرعی را بداند. به گفته او، دستور ولیّ امر در این زمینه بر پایه ادله شرعی صادر می‌شود و تصمیم‌گیری در امور جنگی، کار هر فردی نیست.

آیت‌الله دژکام تأکید کرد: معنای انقلاب اسلامی این نیست که هرچه خواستیم انجام دهیم و نام آن را انقلاب بگذاریم؛ بلکه باید بزنیم یا نزنیم، چگونه بزنیم و کجا بزنیم، همه بر اساس شرع باشد. او افزود امروز در عرصه جنگ، باید به دنیا نشان دهیم جنگ اسلامی چیست و چگونه عمل می‌کند.

وی با اشاره به تفاوت میان دل‌های مؤمن و عقل آشنا با حکم شرعی گفت: در جامعه، دل‌های علاقه‌مند به دین زیاد است، اما مغزهای آشنا با فقه کمتر دیده می‌شود. به گفته او، فقه جهاد در میان فقهای بزرگ اسلام به‌طور مفصل بحث شده و باید این مباحث در حوزه‌ها و محافل علمی دوباره خوانده و تبیین شود.

آیت‌الله دژکام در بخش دیگری از سخنان خود اخلاق جنگ را نیز وابسته به فقه دانست و گفت: اخلاق اگر بخواهد به دستور عملی تبدیل شود، نمی‌تواند از فقه جدا باشد. او تأکید کرد فقه و اخلاق در اسلام در برابر هم قرار ندارند و کسی نمی‌تواند بگوید چیزی از نظر اخلاقی واجب است اما از نظر شرعی نه.

وی با استناد به دستور قرآن درباره وفای به عهد، اظهار داشت: تا زمانی که طرف مقابل به پیمان خود پایبند است، ما نیز باید پایبند بمانیم، اما اگر دشمن پیمان‌شکنی کند، پاسخ متناسب لازم است. او در همین زمینه به نمونه‌هایی از عهدشکنی ترامپ در برجام و نقض توافق الجزایر از سوی صدام اشاره کرد و گفت این رفتارها مصداق نامردمی و بی‌وفایی است.

آیت‌الله دژکام با تأکید بر اینکه پاسخ جمهوری اسلامی باید «پشیمان‌کننده» باشد، تصریح کرد: مقابله باید به‌گونه‌ای باشد که دشمن از اقدام خود پشیمان شود و جسارت بیشتری پیدا نکند. او همچنین به مفهوم مقابله به مثل در قرآن، از جمله آیه ۱۹۴ سوره بقره، اشاره کرد و گفت اخلاق جنگ در اسلام برای خود چارچوب دارد.

امام جمعه شیراز در ادامه با اشاره به برخی استثناهای فقهی درباره جنگ، از جمله مسئله سپر انسانی، گفت اگر دشمن برای از بین بردن اصل موجودیت یک ملت از این روش‌ها استفاده کند، فقه اسلام نیز برای دفاع از خود، چارچوب‌های لازم را مشخص کرده است.

آیت‌الله دژکام همچنین نقش فرماندهی کل قوا را در مدیریت جنگ یادآور شد و گفت تصمیم‌گیری نهایی درباره نحوه اجرای عملیات‌ها بر عهده رهبری است. او افزود بنا بر گفته فرماندهان عالی‌رتبه، رهبر معظم انقلاب لحظه‌به‌لحظه صحنه جنگ را رصد می‌کنند و دستورهای لازم را صادر می‌فرمایند.

وی با اشاره به ضرورت پرهیز از تصمیم‌گیری‌های فردی و احساسی در مسائل نظامی تأکید کرد: هیچ‌کس نمی‌تواند جای فرمانده کل قوا تصمیم بگیرد، حتی اگر مجتهد باشد؛ زیرا اداره جنگ در چارچوب شرع و نظام فرماندهی تعریف شده است.

آیت‌الله دژکام در پایان با طلب توفیق برای شناخت دقیق احکام الهی و عمل به آن‌ها، از خداوند خواست سایه علما را بر سر جامعه نگه دارد و همه را از علوم اهل بیت(ع) بهره‌مند سازد.