هوش مصنوعی می‌تواند پلی میان میراث ادبی ایران و نسل آینده باشد
هوش مصنوعی می‌تواند پلی میان میراث ادبی ایران و نسل آینده باشد
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در آیین بزرگداشت حافظ شیرازی با اشاره به پیوند میان ادبیات و فناوری گفت: همان‌گونه که حافظ در مرز شعر و فلسفه ایستاد، امروز نیز ما در مرز میان فرهنگ و هوش مصنوعی قرار داریم؛ باید بکوشیم این فناوری در خدمت تعالی زبان و ادبیات فارسی باشد، نه جایگزین آن.

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی آنام فارس، دکتر سید ستار هاشمی شامگاه شنبه در مراسم بزرگداشت خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی در حافظیه، با قرائت ابیاتی از لسان‌الغیب و اشاره به جایگاه ممتاز او در تاریخ اندیشه و عرفان ایرانی گفت:حافظ تنها شاعر نیست؛ فیلسوفی ژرف‌اندیش و عارفی است که در هر بیت، معارفی بلند نهفته است. همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب فرموده‌اند، این عمق فکری حاصل صرفِ هنرمندی نیست، بلکه بر بنیانی عظیم از فلسفه و معرفت استوار است.

وزیر ارتباطات با طرح پرسش محوری درباره «نسبت ادبیات کلاسیک و انقلاب هوش مصنوعی افزود: انقلاب‌های صنعتی گذشته تاثیر چندانی بر ادبیات فارسی نداشتند، اما امروز با پدیده‌ای روبه‌رو هستیم که می‌تواند یا فرصت باشد یا تهدید. باید بیندیشیم چگونه گنجینه‌های ادبی ایران را با ابزارهای مدرن به نسل جدید و جهانیان معرفی کنیم.

هاشمی در ادامه با تشریح فرصت‌های فناورانه گفت: هوش مصنوعی قادر است نسخه‌های خطی و کهن را مرمت و دیجیتال‌سازی کند و از نابودی آن‌ها جلوگیری نماید. همچنین می‌تواند متون آسیب‌دیده را بازخوانی و دسترسی پژوهشگران سراسر جهان به آثار حافظ و دیگر بزرگان ادب فارسی را ممکن سازد.

وی افزود: در تحلیل و تفسیر شعر نیز این فناوری ابزار مؤثری است؛ با واکاوی الگوی زبانی و معنایی، در فهم دقیق‌تر مضامین عرفانی و فلسفی حافظ یاری می‌رساند.

وزیر ارتباطات سپس به جنبه خلاقانه این فناوری اشاره کرد و گفت: هوش مصنوعی می‌تواند آثاری الهام‌گرفته از شعر کلاسیک خلق کند و پیام حافظ را به زبان نسل امروز بازگو نماید، اما باید مراقب بود تا تولیدات ماشینی، جای شعر اصیل فارسی را نگیرد.

هاشمی کاربرد دیگر این فناوری را ترویج ادبیات فارسی در قالب آموزش هوشمند دانست و ادامه داد: پلتفرم‌های تعاملی می‌توانند تجربه‌های زبانی و ادبی نوینی پدید آورند؛ ابزارهایی که غزلیات حافظ را تحلیل می‌کنند یا حتی با گفت‌وگوی شاعرانه، مفاهیم عرفانی را به کاربر منتقل می‌سازند، نسل جدید را دوباره به حافظ پیوند می‌دهند.

او با تأکید بر اینکه «هیچ فناوری جای روح انسانی شعر حافظ را نمی‌گیرد» گفت: وزارت ارتباطات آماده است از پلتفرم‌هایی که با بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای حفظ و گسترش ادبیات فارسی گام برمی‌دارند، حمایت کند.

وی در پایان ضمن اشاره به نقش شبکه ملی اطلاعات تصریح کرد: توسعه این زیرساخت، بستری است برای همکاری میان حوزه فناوری و نهادهای علمی و ادبی؛ پیوندی که می‌تواند میراث ادبی ایران را در جهان دیجیتال زنده نگه دارد.»

هاشمی افزود: حافظ فراتر از زمان و مکان، از عشق، معرفت و امید سخن می‌گوید و ما نیز در مسیر پیشرفت علمی کشور، هنوز به همان نور نیازمندیم.

 

  • نویسنده : لیلا کریمی