به گزارش آنام فارس، محمدمهدی علویان‌مهر، با تشریح اهداف و نتایج اجرای طرح استادمحوری در سامانه نان اظهار کرد: این طرح با هدف برقراری ارتباط میان ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه‌ها و مسائل و نیازهای واقعی کشور و در راستای اجرای ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم توسعه طراحی شده است.
وی افزود: در قالب این طرح تلاش شده است پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی از موضوعات صرفاً نظری به سمت پژوهش‌های کاربردی و پاسخ‌گو به نیازهای کشور هدایت شوند. بر همین اساس، نیازهای دستگاه‌ها و بخش‌های مختلف کشور در سامانه نان ثبت می‌شود و استادان دانشگاه می‌توانند با انتخاب این نیازها، موضوع پژوهشی تعریف کرده و دانشجوی تحصیلات تکمیلی جذب کنند.
ایجاد زنجیره پژوهش از شناسایی نیاز تا ارائه راهکار
رئیس ISC ادامه داد: این فرآیند زنجیره‌ای منسجم از «شناسایی نیاز کشور، شناسایی ظرفیت علمی استادان، تعریف موضوع پژوهشی، جذب دانشجو، انجام پژوهش و ارائه راهکار» ایجاد می‌کند.
علویان‌مهر گفت: طرح استادمحوری از دو مسیر اصلی اجرا می‌شود؛ مسیر نخست، پذیرش دانشجوی دکتری از طریق آزمون سراسری و مسیر دوم، پذیرش دانشجویان استعداد درخشان در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری است.
فنی و مهندسی در صدر فرصت‌های جذب دانشجو
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام با اشاره به آمار اجرای طرح اظهار کرد: بررسی داده‌های سامانه نان نشان می‌دهد در فاصله سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵، در مجموع ۶۸۶۲ نیاز استادمحوری ثبت شده که این نیازها به ایجاد ۸۵۶۵ فرصت جذب دانشجو در هشت حوزه موضوعی منجر شده است.
وی خاطرنشان کرد: حوزه فنی و مهندسی با ۳۷۳۲ فرصت جذب دانشجو، معادل حدود ۴۳ درصد از کل فرصت‌ها، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است. پس از این حوزه، علوم انسانی با ۲۲۱۲ فرصت معادل حدود ۲۵ درصد، علوم پایه با ۱۳۷۴ فرصت معادل حدود ۱۵ درصد و کشاورزی و منابع طبیعی با ۹۳۲ فرصت معادل حدود ۱۰ درصد قرار دارند.
علویان‌مهر افزود: از نظر تعداد نیازهای ثبت‌شده نیز حوزه فنی و مهندسی با ۲۸۱۷ نیاز در رتبه نخست قرار گرفته است. پس از آن، علوم انسانی با ۱۸۳۸ نیاز، علوم پایه با ۱۰۵۹ نیاز و کشاورزی و منابع طبیعی با ۷۳۳ نیاز قرار دارند.
وی تصریح کرد: هر نیاز ثبت‌شده در سامانه نان می‌تواند به چند فرصت جذب دانشجو در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری منجر شود و این موضوع ظرفیت قابل توجه طرح استادمحوری برای هدایت هدفمند پژوهش‌های دانشگاهی را نشان می‌دهد.
سهم بیشتر دکتری در نیازهای پژوهشی
رئیس ISC درباره توزیع نیازهای ثبت‌شده بر اساس مقطع تحصیلی گفت: در تمامی حوزه‌های علمی، سهم نیازهای مرتبط با مقطع دکتری بیشتر از کارشناسی ارشد بوده است.
به گفته وی، بیشترین سهم نیازهای مربوط به مقطع دکتری در حوزه هنر با ۸۰ درصد ثبت شده و پس از آن تعلیم و تربیت با ۷۴ درصد و علوم انسانی و دامپزشکی هر کدام با ۷۰ درصد قرار دارند.
وی افزود: در مقابل، حوزه‌های کشاورزی و منابع طبیعی و فنی و مهندسی ظرفیت بیشتری برای تعریف نیازهای مرتبط با مقطع کارشناسی ارشد داشته‌اند که این موضوع نشان‌دهنده تنوع نیازهای پژوهشی در رشته‌های مختلف است.
ثبت بیش از ۸ هزار درخواست در طرح استادمحوری
علویان‌مهر با بیان اینکه تاکنون ۸۰۳۳ درخواست در ارتباط با طرح استادمحوری ثبت شده است، گفت: از این تعداد، ۵۷۰۴ درخواست معادل ۷۰ درصد به جذب بدون آزمون دانشجویان استعداد درخشان اختصاص داشته و ۲۳۴۱ درخواست معادل ۳۰ درصد مربوط به جذب از طریق آزمون سراسری بوده است.
وی ادامه داد: دانشگاه‌ها با ثبت ۵۷۸۰ درخواست، بیشترین میزان مشارکت را در این طرح داشته‌اند. پس از دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها با ۹۸۶ درخواست، مؤسسات با ۱۸۴ درخواست، پژوهشکده‌ها با ۱۵۹ درخواست و سایر نهادها با ۲۱۵ درخواست قرار گرفته‌اند.
دانشگاه شیراز در صدر مراکز علمی مشارکت‌کننده
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام اظهار کرد: در میان مراکز علمی مشارکت‌کننده در طرح استادمحوری، دانشگاه شیراز با ۴۹۲ درخواست بیشترین میزان مشارکت را داشته است.
وی افزود: پژوهشگاه امور اقتصادی با ۴۷۰ درخواست و دانشگاه شهید بهشتی با ۴۲۷ درخواست در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
علویان‌مهر همچنین گفت: در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳، دانشگاه اصفهان با اختصاص ۱۹۵ ظرفیت، شامل ۱۷۳ ظرفیت از طریق آزمون و ۲۲ ظرفیت بدون آزمون، بیشترین ظرفیت اختصاص‌یافته را داشته است و دانشگاه شیراز با ۸۳ ظرفیت در جایگاه دوم قرار گرفته است.
دانشگاه شیراز؛ بیشترین پذیرش نهایی دکتری
رئیس ISC ادامه داد: در بازه سال‌های تحصیلی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴، دانشگاه شیراز با ۵۸ پذیرش نهایی دانشجوی دکتری از طریق آزمون، بیشترین جذب را در طرح استادمحوری داشته است.
به گفته وی، دانشگاه اصفهان با ۴۹ پذیرش و دانشگاه فردوسی مشهد با ۴۲ پذیرش در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
ضرورت ارزیابی و توسعه متوازن طرح استادمحوری
علویان‌مهر با تأکید بر اهمیت ادامه روند ارزیابی طرح استادمحوری اظهار کرد: داده‌های موجود نشان می‌دهد طرح استادمحوری در سامانه نان توانسته است سازوکاری نسبتاً منسجم برای ایجاد ارتباط میان نیازهای کشور و ظرفیت استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی ایجاد کند.
وی افزود: ثبت هزاران نیاز پژوهشی، ایجاد فرصت‌های متعدد جذب دانشجو و مشارکت دانشگاه‌ها و مراکز علمی سراسر کشور، ظرفیت قابل توجه این رویکرد را برای حرکت نظام پژوهش کشور به سمت حل مسائل واقعی نشان می‌دهد.
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام خاطرنشان کرد: در عین حال، تمرکز بالای نیازها در برخی حوزه‌های علمی، سهم بالای نیازهای مربوط به مقطع دکتری و تفاوت میزان مشارکت دانشگاه‌ها و مراکز علمی مختلف، ضرورت بررسی عوامل مؤثر بر توسعه متوازن این طرح و افزایش مشارکت همه بخش‌های علمی کشور را نشان می‌دهد.
وی در پایان گفت: گزارش حاضر نخستین مرحله پایش و ارزیابی رویکرد مورد تأکید ماده ۹۴ قانون برنامه هفتم در حوزه پایان‌نامه‌ها و رساله‌هاست و در گزارش‌های آینده، با اضافه شدن اطلاعات مربوط به طرح‌های پژوهشی و منابع مالی مرتبط، امکان ارائه تصویری جامع‌تر از میزان تحقق اهداف این ماده و حرکت نظام پژوهش کشور به سمت تحقیقات مبتنی بر نیازهای واقعی فراهم خواهد شد.
برای مطالعه کامل گزارش، می‌توانید به فایل منتشرشده از سوی مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام مراجعه کنید.
انتهای پیام/
