تعاونی‌های کشاورزی باید سهم کشاورزان از ارزش محصول را افزایش دهند
تعاونی‌های کشاورزی باید سهم کشاورزان از ارزش محصول را افزایش دهند
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی فارس و عضو هیئت‌مدیره صندوق بازنشستگی کشوری بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش در بخش کشاورزی تأکید کردند و خواستار حرکت تعاونی‌ها از ارائه خدمات محدود به ایجاد قدرت اقتصادی برای کشاورزان و اتصال تولید به بازار شدند.

به گزارش آنام فارس، سعید بیاری چهارشنبه ۱۸ شهریورماه در همایش ملی تعاونی‌های برتر حوزه کشاورزی کشور که همزمان با بیست‌ویکمین جشنواره تعاونی‌های برتر استان فارس برگزار شد، امنیت غذایی را یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های امنیت هر کشور دانست و اظهار کرد: نخستین ویژگی مورد توجه در هر کشور، امنیت آن کشور است و در میان مؤلفه‌های امنیت نیز، امنیت غذایی جایگاه ویژه‌ای دارد.

وی افزود: امروز امنیت غذایی کشور به پشتوانه تلاش فعالان عرصه کار و تولید و جهادگران حوزه تولید محصولات غذایی تأمین می‌شود و افرادی که در این مراسم حضور دارند، نماینده بخش گسترده‌ای از همین تلاشگران هستند.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی فارس با قدردانی از فعالان حوزه کشاورزی در کشور و به‌ویژه استان فارس گفت: این افراد در خط مقدم کشور برای دفاع از حیثیت و منافع آن تلاش می‌کنند.

تکمیل زنجیره ارزش؛ ضرورت موفقیت بخش کشاورزی

بیاری یکی از الزامات موفقیت در فعالیت‌های کشاورزی را توجه جدی به زنجیره ارزش عنوان کرد و گفت: برای موفقیت در مسیری که فعالان این حوزه در آن پیشگام هستند، باید مجموعه‌ای از مؤلفه‌ها مورد توجه قرار گیرد که اجرای زنجیره ارزش در فعالیت‌های کشاورزی یکی از مهم‌ترین آنهاست.

وی ادامه داد: فعالان بخش کشاورزی باید با دقت، زنجیره ارزش فعالیت خود، ارزش و کاری را که می‌توان خلق کرد و همچنین امکان خوشه‌سازی و همکاری با سایر فعالان مرتبط را مورد توجه قرار دهند؛ چرا که بدون توجه به این موضوع، حتی تلاش‌های گسترده نیز لزوماً به نتیجه مطلوب منجر نخواهد شد.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی فارس، کیفیت محصولات را مؤلفه مهم دیگر در این حوزه دانست و افزود: توجه به کیفیت ضروری است تا زحماتی که برای تولید محصول انجام می‌شود، در مراحل بعدی از بین نرود.

کشاورزی نیازمند تجهیزات و مدیریت روزآمد است

بیاری همچنین بر ضرورت استفاده از تجهیزات و ماشین‌آلات مدرن در بخش کشاورزی تأکید کرد و گفت: تجهیزات و ماشین‌آلات مورد استفاده باید متناسب با فناوری‌های روز انتخاب شوند و مدیریت فعالیت‌ها نیز بر اساس شرایط و دانش روز دنیا انجام گیرد.

وی افزایش بهره‌وری نیروی انسانی را یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر موفقیت بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: باید برای ارتقای بهره‌وری نیروی انسانی برنامه‌ریزی و تلاش شود.

بیاری خاطرنشان کرد: توجه همزمان به این مؤلفه‌ها می‌تواند زمینه موفقیت بیشتر فعالیت‌های کشاورزی و در نهایت سربلندی هرچه بیشتر کشور را فراهم کند.

تعاونی‌ها باید به قدرت اقتصادی کشاورزان تبدیل شوند

در ادامه این همایش، علی‌حسین شهریور، عضو هیئت‌مدیره صندوق بازنشستگی کشوری، با تأکید بر نقش تعاونی‌ها در تکمیل زنجیره ارزش کشاورزی اظهار کرد: تعاونی‌های کشاورزی نباید فعالیت خود را تنها به خرید نهاده یا ارائه خدمات محدود کنند، بلکه باید به قدرت اقتصادی کشاورزان تبدیل شوند.

وی افزود: زنجیره تولید باید از مزرعه آغاز شود و مراحل ذخیره‌سازی، فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و حضور در بازارهای جهانی را نیز دربر بگیرد.

شهریور با طرح این پرسش که اگر کشاورز تولیدکننده اصلی ثروت در بخش کشاورزی است، چرا در بسیاری از موارد کمترین سهم را از ارزش نهایی محصول دریافت می‌کند، گفت: سال‌ها درباره افزایش تولید، توسعه سطح زیرکشت، تأمین نهاده، مکانیزاسیون و استفاده از فناوری صحبت شده و همه این موارد ضروری هستند، اما یک حلقه مفقوده وجود دارد که تا زمانی که اصلاح نشود، بخش قابل توجهی از دسترنج کشاورزان همچنان نصیب سایر حلقه‌های زنجیره خواهد شد و آن، زنجیره ارزش است.

سهم کشاورزان از ارزش نهایی محصولات باید افزایش یابد

عضو هیئت‌مدیره صندوق بازنشستگی کشوری ادامه داد: ممکن است کشاورز محصولی باکیفیت تولید کند، اما به دلیل ضعف قدرت چانه‌زنی، محصول خود را به صورت خام و با پایین‌ترین قیمت به فروش برساند، در حالی که بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی محصول در مراحل بعدی مانند فناوری، بسته‌بندی، ایجاد برند و صادرات شکل می‌گیرد.

وی با بیان اینکه در چنین شرایطی نقش تعاونی‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، اظهار کرد: برای ایفای این نقش، لازم است نگاه و تعریف موجود از تعاونی کشاورزی تغییر کند.

شهریور استان فارس را تنها یک استان کشاورزی ندانست و گفت: فارس یک ظرفیت ملی برای امنیت غذایی و اقتصاد کشاورزی ایران محسوب می‌شود.

وی افزود: این استان سالانه حدود ۱۳ میلیون تن محصولات کشاورزی تولید می‌کند و از نظر تولیدات کشاورزی در جایگاه دوم کشور قرار دارد. همچنین حدود ۱۱ درصد غذای کشور در فارس تولید می‌شود و این استان بیش از ۹ درصد ارزش بخش کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است.

فارس؛ ظرفیت ملی در تولید محصولات کشاورزی

عضو هیئت‌مدیره صندوق بازنشستگی کشوری با اشاره به ظرفیت‌های استان فارس در تولید محصولات مختلف گفت: این استان در تولید انگور با بیش از ۱۵۱ هزار تن تولید سالانه، رتبه نخست کشور را در اختیار دارد.

شهریور ادامه داد: فارس در حوزه بادام نیز با حدود ۳۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان بازار، یکی از قطب‌های اصلی کشور به شمار می‌رود و سهم قابل توجهی از تولید بادام کشور را به خود اختصاص داده است.

وی تأکید کرد: این ارقام صرفاً چند عدد و آمار کشاورزی نیستند، بلکه پشت آنها هزاران کشاورز و تعاونی فعالیت می‌کنند. با وجود این ظرفیت، باید پرسید آیا سهم کشاورزان فارس از ارزش اقتصادی این حجم گسترده تولید، متناسب با نقشی که در تولید دارند، هست یا خیر.

شهریور افزود: به اعتقاد من، این موضوع همان نقطه‌ای است که باید آینده کشاورزی از آنجا مورد بررسی قرار گیرد؛ زیرا مسئله اصلی امروز صرفاً افزایش تولید نیست، بلکه تکمیل زنجیره ارزش در کشاورزی ایران است.

چالش اصلی کشاورزی در اتصال تولید به بازار است

وی با بیان اینکه کشاورزی ایران در حوزه تولید با مشکل اساسی مواجه نیست، گفت: بخش مهمی از مشکلات موجود به ساماندهی و سازماندهی تولید و نحوه اتصال آن به بازار بازمی‌گردد.

عضو هیئت‌مدیره صندوق بازنشستگی کشوری ادامه داد: کشاورز خرد در برابر خریدار بزرگ، قدرت چانه‌زنی محدودی دارد و زمانی که هزاران تولیدکننده به صورت جداگانه فعالیت کنند، امکان مذاکره مؤثر درباره قیمت نیز کاهش می‌یابد.

شهریور اظهار کرد: هنگامی که تولیدکنندگان محصولات خود را جداگانه عرضه می‌کنند و امکان انبارداری، فرآوری و بسته‌بندی در اختیار ندارند، ناچار می‌شوند محصول خود را در زمان نامناسب و با قیمت پایین به فروش برسانند.

وی افزود: از سوی دیگر، وقتی تولیدکننده از برند و بازار صادراتی برخوردار نباشد، بخش عمده ارزش اقتصادی محصول در حلقه‌های بعدی زنجیره شکل می‌گیرد.

شهریور تصریح کرد: در چنین شرایطی ممکن است تولیدکننده سخت‌ترین مرحله زنجیره را انجام دهد، اما در نهایت کمترین سهم را از ارزش نهایی محصول در اقتصاد دریافت کند.

تعاونی‌ها باید از خدماتی به زنجیره‌ای تبدیل شوند

عضو هیئت‌مدیره صندوق بازنشستگی کشوری، تعاون را یکی از ظرفیت‌های مؤثر برای تغییر این وضعیت دانست و گفت: مأموریت و رسالت تعاونی، گردهم آوردن افراد و تبدیل این ظرفیت جمعی به قدرت اقتصادی است.

وی تأکید کرد: تعاونی کشاورزی نباید صرفاً تشکلی برای خرید نهاده یا ارائه خدمات باشد، بلکه باید به قدرت اقتصادی کشاورزان تبدیل شود.

شهریور توضیح داد: اگر یک کشاورز به تنهایی توان ساخت سردخانه را ندارد، صدها کشاورز در قالب یک تعاونی می‌توانند چنین زیرساختی را ایجاد کنند. همچنین اگر یک کشاورز به تنهایی قدرت خرید، ایجاد برند برای محصول یا ورود به بازار صادراتی را ندارد، یک تعاونی توانمند می‌تواند این ظرفیت را برای اعضای خود فراهم کند.

وی ادامه داد: همچنین اگر یک کشاورز به تنهایی توان مذاکره با بانک‌ها، شرکت‌های بزرگ و زنجیره‌های توزیع را نداشته باشد، تعاونی می‌تواند این قدرت را برای اعضای خود ایجاد کند.

عضو هیئت‌مدیره صندوق بازنشستگی کشوری خاطرنشان کرد: باید از تعاونی‌های صرفاً خدماتی و تولیدی به سمت تعاونی‌های زنجیره‌ای حرکت کنیم؛ تعاونی‌هایی که فعالیت خود را از مزرعه آغاز کنند و در تأمین نهاده و تولید متوقف نشوند، بلکه مراحل ذخیره‌سازی، فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی، ورود به بازار جهانی و تکمیل زنجیره تولید و ارزش را نیز پوشش دهند.

شهریور در پایان گفت: تکمیل این زنجیره علاوه بر ایجاد بازار برای محصولات کشاورزان، می‌تواند ارزش اقتصادی بیشتری برای تولیدکنندگان ایجاد کند.

انتهای پیام

  • نویسنده : لیلا کریمی
  • منبع خبر : پوششی