به گزارش خبرنگار گروه مذهبی آنام فارس، نماز جمعه امروز نهم مرداد ماه ۱۴۰۵در سومین حرم اهل بیت(ع) به امامت آیت‌الله لطف‌الله دژکام و با حضور اقشار مختلف مردم شیراز برگزار شد.
آیت‌الله دژکام در خطبه نخست، سخنان خود را با فرازی از خطبه 193 نهج‌البلاغه از امیرالمؤمنین علی(ع) آغاز کرد؛ آنجا که حضرت می‌فرمایند: «أَمَّا اللَّيْلَ فَصَافُّونَ أَقْدَامَهُمْ تَالِينَ لِأَجْزَاءِ الْقُرْآنِ يُرَتِّلُونَهَا تَرْتِيلًا يُحَزِّنُونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ وَيَسْتَثِيرُونَ بِهِ دَوَاءَ دَائِهِمْ».
وی با اشاره به ادامه مباحث پیشین درباره ویژگی‌های انسان‌های با تقوا اظهار کرد: اهل تقوا برای همه ابعاد زندگی خود برنامه دارند؛ هم برای کار و فعالیت روزانه و هم برای عبادت، خلوت و مناجات شبانه. به گفته امام جمعه شیراز، امیرالمؤمنین(ع) در توصیف بندگان پرهیزگار بیان می‌کنند که آنان در نیمه‌های شب از خواب برمی‌خیزند، در برابر پروردگار می‌ایستند، نماز می‌گزارند و در حال نماز، سوره‌ها و بخش‌هایی از قرآن کریم را تلاوت می‌کنند.
نماینده ولی فقیه در استان فارس با یادآوری روایات مربوط به ثواب تلاوت قرآن در نماز افزود: پس از سوره حمد، قرائت نماز تنها به سوره توحید محدود نمی‌شود. هرچند سوره توحید فضیلت ویژه‌ای دارد، اما کسانی که اهل تهجد و مناجات شبانه هستند، در نماز خود سوره‌های مختلف قرآن را پی‌درپی تلاوت می‌کنند.
آیت‌الله دژکام در ادامه به فراز دیگری از کلام امیرالمؤمنین(ع) اشاره کرد که می‌فرمایند: «فَإِذَا مَرُّوا بِآيَةٍ فِيهَا تَشْوِيقٌ رَكَنُوا إِلَيْهَا»؛ یعنی هرگاه اهل تقوا به آیاتی می‌رسند که بشارت بهشت و پاداش پرهیزگاران در آن آمده است، دل به آن می‌سپارند و جانشان سرشار از شوق می‌شود.
وی تصریح کرد: اگر آیه‌ای نیز درباره محرومیت از دیدار الهی باشد، مانند آیه «كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ» از سوره مطففین، دل انسان باتقوا به ناله می‌افتد. او با اشاره به دعای کمیل گفت: یکی از عمیق‌ترین فرازهای این دعا همان‌جاست که امیرالمؤمنین(ع) عرضه می‌دارد: «گیرم بر آتش جهنم صبر کنم، بر فراق تو چه کنم؟»
امام جمعه شیراز با نقل سخنی از امام راحل افزود: این معانی از زبان شخصیتی مانند امیرالمؤمنین(ع) صادر شده و انسان‌های عادی به‌سادگی نمی‌توانند چنین حقیقتی را نه درک کنند و نه بر زبان آورند. او افزود در شعر فارسی نیز مضامین نزدیک به این معنا دیده می‌شود، اما آنچه در دعای کمیل آمده، بیان صادقانه، ناب و عمیق رابطه بنده با پروردگار است.
دژکام ادامه داد: علمای اخلاق بر این باورند که اگر انسان اهل نماز شب شود، به‌تدریج این معانی را می‌چشد و لذت مناجات با خدا را درک می‌کند. به گفته او، این مرتبه از جمله مراحل بلند کمال انسانی است و رسیدن به چنین حالی، خود نعمتی بزرگ و شایسته شکرگزاری است.
وی تأکید کرد: آنچه در این زمینه بیان می‌شود، برگرفته از کلمات امیرالمؤمنین(ع) است و دیگران، هر اندازه هم اهل سحرخیزی و عبادت باشند، نمی‌توانند این مقامات را آن‌گونه که شایسته است توصیف کنند.
روایت‌هایی از عبادت شبانه امیرالمؤمنین(ع)
نماینده ولی فقیه در استان فارس سپس به دو روایت اشاره کرد که بازتاب آن‌ها در نهج‌البلاغه نیز دیده می‌شود. در روایت نخست، امام جمعه شیراز ماجرای «ضرار بن ضمره» را یادآور شد که در شام نزد معاویه رفت. به گفته وی، معاویه که از ارادت ضرار به حضرت علی(ع) آگاه بود، با لحنی طعنه‌آمیز از او خواست امیرالمؤمنین(ع) را توصیف کند.
ضرار نیز در پاسخ، از عبادت‌های شبانه حضرت علی(ع) سخن گفت و نقل کرد که آن حضرت در دل شب، از خوف قیامت، مانند مارگزیده می‌نالید و با خداوند مناجات می‌کرد. آیت‌الله دژکام افزود: ضرار در توصیف حالات معنوی امیرالمؤمنین(ع) چنان سخن گفت که معاویه نیز تحت تأثیر قرار گرفت، اشک ریخت و اعتراف کرد که علی(ع) شخصیتی متفاوت و ممتاز بود.
آیت الله دژکام در ادامه با خطاب قرار دادن نمازگزاران گفت: پرچم مردم ایران، پرچم علی(ع) است و ملت ایران نباید خود را با دیگران مقایسه کند. او با اشاره به حضور پیکر مطهر یک شهید در آیین نماز جمعه اظهار کرد: همان‌گونه که آن شهید در زمان حیات خود عظمت ایران، اسلام و تشیع را به نمایش گذاشت، پیکر مطهر او نیز امروز پیام‌آور ایستادگی، عزت و عدم سازش است.
وی تأکید کرد: همین شب‌زنده‌داری و مناجات است که روز انسان را نورانی، عزیز و قدرتمند می‌کند و هیبت چنین ملتی را در دل دشمن می‌نشاند. او گفت: تا انسان در شب با خدای خود خلوت نکند و حساب خود را صاف نسازد، در روز نمی‌تواند همچون شیری در برابر دشمن بایستد.
امام جمعه شیراز با اشاره به اهمیت اراده ملت‌ها افزود: قدرت حقیقی تنها در ابزارهای جنگی خلاصه نمی‌شود، بلکه در اراده پولادین ملتی جلوه می‌کند که عزت الهی خود را آشکار می‌سازد؛ اراده‌ای که ریشه آن در مناجات شبانه مردان خداست.
نقل روایت حبه عرنی و تأکید بر پیوند عبادت و جهاد
آیت‌الله دژکام در روایت دوم به نقل از «حبه عرنی» پرداخت و گفت: او شبی در کنار امیرالمؤمنین(ع) بود و مشاهده کرد که حضرت آیات پایانی سوره آل‌عمران، از جمله آیه «إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ» را تلاوت می‌کرد و می‌گریست. به گفته امام جمعه شیراز، حضرت سپس از حبه پرسید که بیدار است یا خواب، و وقتی پاسخ شنید که بیدار است، او را به عبادت در دل شب فراخواند.
وی برای تکمیل این بحث، ماجرایی از آیت‌الله محمد ملاصالح برغانی قزوینی نقل کرد؛ عالمی که به گفته او از بزرگان قزوین بود و در جریان بهاییت به شهادت رسید. بنابر این روایت، برغانی در دوران طلبگی، همراه با مرحوم شیخ جعفر کاشف‌الغطاء، از مراجع بزرگ نجف، در مکانی حضور داشت. شیخ جعفر که اهل نماز شب بود، از کنار او گذشت، دستی بر سرش کشید و او را برای عبادت بیدار کرد.
به گفته آیت‌الله دژکام، این طلبه جوان در ابتدا از جا برنخاست، اما پس از مدتی دیگر خوابش نبرد و وقتی برخاست، دید شیخ جعفر در گوشه‌ای خلوت، غرق در مناجات است. او بعدها دریافت که همان ناله‌های شبانه آن عالم بزرگ، اثری عمیق و ماندگار بر جانش گذاشته است.
امام جمعه شیراز از این روایت چنین نتیجه گرفت که قدرت میدانی و جهاد روزانه، زمانی معنای حقیقی پیدا می‌کند که در کنار آن، شب انسان با عبادت و مناجات آباد باشد؛ همان‌گونه که امیرالمؤمنین(ع) هم مرد میدان بود و هم مرد عبادت شبانه.
آیت الله دژکام در پایان خطبه نخست، با اشاره به سخنی از رهبر شهید انقلاب گفت: طلاب و روحانیون باید از معنویت سخن بگویند، زیرا همین مناجات‌های خالصانه است که به انسان برای مقابله با ظلم، کفر و بی‌عدالتی نیرو می‌بخشد.
وی در دعای پایانی خطبه اول از خداوند خواست به حرمت امیرالمؤمنین(ع)، فرزندان آن حضرت، امام حسین(ع) و شب‌زنده‌داری‌های عاشورایی، به همه مؤمنان توفیق عبادت، بندگی، شب‌های آباد و روزهای جهاد عطا کند. وی همچنین تعجیل در ظهور امام زمان(عج)، قرار گرفتن در شمار یاران صادق آن حضرت، محشور شدن با اهل بیت(ع)، علو درجات امام امت، قائد شهید و همه شهدا، به‌ویژه شهید سرتیپ مجید کاظمی، و نیز پیروزی رزمندگان اسلام و دفع شر دشمنان را از خداوند مسئلت کرد.
درس‌های اربعین در خطبه دوم نماز جمعه شیراز
در خطبه دوم، امام جمعه شیراز با اشاره به فرارسیدن ایام اربعین حسینی، چند درس و پیام از اربعین را برای نمازگزاران تشریح کرد. او گفت: هرچند بسیاری از مردم امکان حضور در کربلا را ندارند، اما در شیراز به‌عنوان سومین حرم اهل بیت(ع) نیز برنامه‌ها و حرکت‌های مرتبط با اربعین برگزار می‌شود و کسانی که با نیت زیارت امام حسین(ع) به زیارت امامزادگان واجب‌التعظیم این شهر می‌روند، از ثواب زیارت بهره‌مند خواهند شد.
آیت الله دژکام با تأکید بر جایگاه مذهبی شیراز افزود: وجود سه امامزاده بلافصل از فرزندان امام کاظم(ع) در این شهر، نعمتی ارزشمند است که باید قدردان آن بود.
وی نخستین پیام اربعین را در تقابل با هدف دشمنان در عاشورای سال 61 هجری دانست و گفت: پس از آنکه سپاه عمر سعد کشته‌های خود را دفن کرد و پیکر مطهر امام حسین(ع) را بر زمین گذاشت، در پی آن بود که چنین القا کند که این قیام به نتیجه نرسیده است؛ اما اربعین، خلاف این معنا را به جهان اعلام کرد و نشان داد که شهادت در راه خدا برای دوستان خدا، عین کرامت و بزرگی است.
نماینده ولی فقیه در استان فارس با اشاره دوباره به حضور پیکر یک شهید در نماز جمعه گفت: این شهید نیز نمونه‌ای از همین حقیقت است و شهادت برای او کرامت و سعادت به همراه آورده؛ آن هم در شرایطی که مأموریت خود را انجام داده و ضربه‌اش را به دشمن وارد کرده است. او در این زمینه به عبارت «أَكْرَمْتَهُ بِالشَّهَادَةِ وَ حَبَوْتَهُ بِالسَّعَادَةِ» اشاره کرد.
آیت الله دژکام دومین درس اربعین را وظیفه اخلاقی و دینی همه آزادگان برای نجات انسان‌ها از جهالت و گمراهی عنوان کرد و گفت: حتی اگر این مسیر به شهادت بینجامد، باز هم باید چراغ هدایت برای دیگران شد. او افزود: اگر قیام امام حسین(ع) و شهادت ایشان نبود، امروز چیزی از دین باقی نمی‌ماند و شهدای امروز نیز در فضای آکنده از انحراف، به چراغ راه ملت‌ها تبدیل می‌شوند.
وی اضافه کرد بازتاب این ایستادگی در میان ملت‌های دیگر نیز دیده می‌شود و بسیاری این حقیقت را دریافته‌اند؛ از همین رو دشمنان در تلاشند صدای ملت ایران را خاموش کنند.
آمام جمعه شیراز در سومین نکته، مخالفان راه امام حسین(ع) را فریب‌خوردگان دنیا توصیف کرد و با اشاره به نمونه‌هایی از رفتار برخی سیاستمداران معاصر گفت: بعضی افراد تنها برای حفظ موقعیت دنیایی خود حاضرند تنش، بحران و کشتار ایجاد کنند. او با مقایسه این رویکرد با عملکرد یزید، تأکید کرد که تنها قدرت می‌تواند مانع چنین ظلمی شود و در همین چارچوب بر ضرورت قوی شدن ایران تأکید کرد.
آیت ااه دژکام چهارمین درس اربعین را یقین به پیروزی جبهه حق دانست و با استناد به فرازی از زیارت اربعین گفت: مؤمنان باید باور داشته باشند که خداوند وعده خود را درباره یاری حق محقق می‌کند و دشمنان اهل بیت(ع) در نهایت به سزای اعمال خود خواهند رسید. او فراز «وَ أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ مُنْجِزٌ مَا وَعَدَکَ وَ مُهْلِکٌ مَنْ خَذَلَکَ وَ مُعَذِّبٌ مَنْ قَتَلَکَ» را در همین زمینه یادآور شد.
تأکید بر هوشیاری اجتماعی و پرهیز از اقدامات خودسرانه
امام جمعه شیراز در بخش دیگری از خطبه دوم به موضوعی اشاره کرد که به گفته او از سوی سید عبدالملک بدرالدین، رئیس حکومت یمن، مطرح شده بود. وی گفت: در این سخنان، از کشورهای اسلامی خواسته شده درباره حاکمیت آل سعود تصمیم بگیرند و ادعایی نیز درباره اهدای پرده خانه کعبه از سوی بن‌سلمان به اپستین مطرح شده است.
آیت‌الله دژکام این اقدام را، در صورت صحت، جسارت به ساحت مقدس کعبه دانست و تأکید کرد: مردم پیرو قرآن و همه کسانی که کعبه را مقدس می‌دانند، باید انزجار و نفرت خود را از چنین رفتارهایی اعلام کنند.
وی در ادامه تحلیل خود از این مسئله گفت: ممکن است چنین اقداماتی صرفاً ظاهری نباشد و در پس آن، تلاش‌هایی برای عادی‌سازی برخی رفتارهای ناپسند و تضعیف غیرت دینی مسلمانان دنبال شود. وی افزود بر اساس برخی مطالعاتی که درباره یهود داشته، این احتمال را مطرح می‌کند که در برخی موارد از ابزارهای غیرمتعارف نیز برای اثرگذاری اجتماعی استفاده شود.
نماینده ولی فقیه در استان فارس همچنین عنوان کرد: برخی جریان‌های صهیونیستی در شیراز نیز از برخی روش‌های مشابه استفاده کرده‌اند و نهادهای امنیتی در حال پیگیری آن‌ها بوده‌اند. او در این بخش از سخنان خود بر ضرورت حفظ غیرت دینی تأکید کرد و از مردم خواست نسبت به این مسائل بی‌تفاوت نباشند.
آیت الله دژکام در عین حال تصریح کرد: اقدامات اجتماعی باید با هماهنگی مسئولان انجام شود و هیچ‌کس نباید به‌صورت خودسرانه وارد عمل شود.
به گفته وی، هرچند رفتارهای خودسرانه قابل قبول نیست، اما وظیفه اخلاقی، فرهنگی، دینی و تذکر دادن در جای خود باقی است و نباید تعطیل شود.
امام جمعه شیراز در بخش پایانی خطبه دوم، با اشاره به شرایط آخرالزمان و شکل‌گیری فتنه‌ها گفت: جامعه باید در همه عرصه‌ها، از مسائل خرد شهری تا تقابل‌های بزرگ بین‌المللی، هوشیارانه عمل کند. او ابراز امیدواری کرد که خداوند عزت، عظمت و قدرت را به جامعه اسلامی عنایت کند.
وی همچنین از شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی به‌دلیل برنامه‌ریزی‌ها و تلاش‌های انجام‌شده، به‌ویژه در آستانه اربعین و همزمان با سالروز تأسیس این شورا، قدردانی کرد و گفت برنامه‌های روز اربعین اعلام خواهد شد و همه باید برای انجام وظایف خود در حوزه‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی آماده باشند.
انتهای پیام /
- نویسنده : لیلا کریمی
