به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی آنام فارس، به مناسبت هفته صنایعدستی و روز ملی فرش، مجموعه فرهنگی آرامگاه سعدی صبح امروز ۱۹ خردادماه ۱۴۰۵ میزبان مسابقه نخریسی سنتی با حضور ۵۰ زن ماهر از عشایر ایل قشقایی بود.
این رویداد در حالی برگزار شد که نخریسی سنتی و دستبافتههای استان فارس از گذشتههای دور در سراسر کشور و حتی خارج از ایران شناخته شدهاند و جایگاه ویژهای در میان هنرهای بومی، عشایری و سنتی این استان دارند.
در سنت رایج میان ایلات قشقایی، پس از چیدن پشم گوسفندان توسط مردان در قالب یک کار گروهی، زنان ادامه فرایند آمادهسازی پشم را برعهده میگیرند. آنها پشمها را بهگونهای تا میکردند که آستر پشم در بخش بیرونی قرار گیرد و سپس با تکیه بر تجربه، پشمهای سفید، تمیز و خوشریس را از سایر بخشها جدا میکردند.
این پشمهای مرغوب برای تولید نخهای ظریفتر به کار میرفت؛ نخهایی که در بافت دستبافتههایی مانند گلیم، جاجیم، مفرش، خورجین و دیگر بافتههایی که به رنگ بهتر و بافت نازکتر نیاز دارند، استفاده میشد.
در مقابل، پشمهای زبرتر و غیریکدست بهصورت جداگانه تفکیک میشد تا یا به فروش برسد یا برای تهیه نخهای ضخیمتر مورد استفاده قرار گیرد؛ نخهایی که در بافت فرشهای ضخیمتر و همچنین طناب کاربرد داشت.
در ادامه این فرایند، پشمها ریسیده و سپس تابیده میشدند و در قالب کلافهای بزرگ برای شستوشو و رنگرزی آماده میشدند. پشمهای باکیفیت نیز با استفاده از «کرمان» یا دوک نخریسی به نخ تبدیل شده و در بافت انواع گلیم، جاجیم، چنته، مفرش، گبه و قالی به کار میرفتند.
در مسابقه امروز نیز بانوان هنرمند با استفاده از ابزار سنتی «پره»، پشمهای سفید را به رشتههایی مستحکم تبدیل کردند؛ نخهایی که پایه اصلی تولید فرشهای ایلیاتی و زیراندازهای داری در مکتبهای شکلی استان فارس به شمار میروند.
بهزاد مریدی مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی فارس در حاشیه این مراسم گفت: برگزاری این مسابقه گامی راهبردی در مسیر تقویت اقتصاد خلاق است، زیرا تبدیل مواد اولیه محلی به محصولاتی با ارزش افزوده بالا، افزون بر حفظ هنرهای چند هزار ساله، زمینه خودکفایی هنرمندان روستایی و عشایری را نیز فراهم میکند.
وی با اشاره به شعار «میراث ما، هویت ماست» افزود: رویکرد جدید در حوزه صنایعدستی بر استفاده از مواد اولیه باکیفیت و سنتی استوار است، چرا که زیراندازهای داری تنها یک کالا نیستند، بلکه بخشی از هویت مکتبهای هنری ایران و نمادی از اصالت دست هنرمندان محسوب میشوند.
مجید سلیمی معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی فارس نیز در این برنامه بر ضرورت صیانت از هویت هنری زیراندازهای داری و مکتبهای شکلی شامل نقوش نمادین و هندسی تأکید کرد و آن را میراثی چند هزار ساله دانست.
وی اظهار کرد: تمرکز بر نقوش اصیل و حمایت از هنرمندان فعال در زنجیره تولید، از مهمترین مسیرهای پویایی این هنر به شمار میرود. به گفته وی، تأمین مواد اولیه مرغوب نیز از عوامل اصلی در ارتقای کیفیت محصولات و حفظ تکنیکهای اصیل بافت است.
سلیمی افزود: توجه به این موضوع میتواند جایگاه هنر-صنعت فارس را در بازارهای داخلی و خارجی ارتقا دهد و از فراموشی شیوههای سنتی بافت جلوگیری کند.
این رویداد به عنوان یکی از برنامههای شاخص هفته صنایعدستی در فارس، با هدف تجدید دیدار هنرمندان و حمایت از اصالت هنر ایرانی در فضای فرهنگی سعدیه برگزار شد.
لینک کوتاه :https://anamfars.ir/?p=15837
