به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی آنام فارس، آیین رونمایی از یک کتیبه نفیس خاتمکاری و تجلیل از خاندان گلریز خاتمی، همزمان با هفته صنایعدستی، با حضور مسئولان حوزه میراث فرهنگی، استادان هنرهای سنتی، هنرمندان و علاقهمندان در ارگ تاریخی کریمخان شیراز برگزار شد.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس در این مراسم با اشاره به جایگاه تاریخی شیراز در شکلگیری جریانهای هنری ایران گفت: شیراز در طول تاریخ یکی از مهمترین مراکز تولید فرهنگ، هنر و اندیشه بوده و در حوزههایی همچون ادبیات، نگارگری، تذهیب، معماری و صنایعدستی نقشی مؤثر در شکلگیری مکتبهای هنری ایران داشته است.
بهزاد مریدی با تأکید بر جایگاه هنر خاتمکاری در میان هنرهای سنتی کشور افزود: خاتم را میتوان هندسیترین هنر دستی ایران دانست؛ هنری که در آن طراحی، محاسبات دقیق هندسی و ذوق هنری در کنار یکدیگر قرار میگیرند و ساختاری منظم و پیچیده را شکل میدهند. به گفته وی، همان نظم هندسی و زیبایی بصری که در آثار تذهیب و نگارههای مکتب شیراز دیده میشود، در ساختار خاتمکاری نیز بهخوبی نمایان است.
وی همچنین با اشاره به پیشینه خاندان گلریز خاتمی اظهار کرد: اهمیت این خاندان تنها به شهرت نام آنها محدود نمیشود، بلکه در استمرار دانش و مهارت هنری از نسلی به نسل دیگر معنا پیدا میکند. خاندان گلریز خاتمی طی سالهای طولانی از چهرههای اثرگذار هنر خاتمکاری در شیراز بودهاند و نقش مهمی در حفظ و انتقال این میراث ارزشمند داشتهاند.
تأکید بر حفظ اصالت و توسعه بازار صنایعدستی
در ادامه این مراسم، معاون صنایعدستی استان فارس با تأکید بر ضرورت حمایت از هنرمندان صنایعدستی گفت: صنایعدستی بخشی از هویت فرهنگی جامعه است و هنرمندان این حوزه سالها برای کسب مهارت و رسیدن به جایگاه حرفهای تلاش میکنند؛ از همین رو میان هنرمند و اثر هنری رابطهای فراتر از یک فعالیت اقتصادی شکل میگیرد.
مجید سلیمی افزود: بسیاری از استادکاران خاتمکار کیفیت آثار خود را بر ملاحظات اقتصادی ترجیح میدهند، زیرا اعتبار حرفهای آنان به کیفیت تولیداتشان وابسته است. با این حال، توجه به توسعه بازار، تجاریسازی و ایجاد فرصتهای اقتصادی برای فعالان این حوزه نیز ضروری است.
وی با اشاره به فعالیت کارگاههای مختلف خاتمکاری در استان فارس بیان کرد: برخی کارگاهها به تولید آثار فاخر و موزهای میپردازند و برخی دیگر با رویکرد توسعه بازار فعالیت میکنند که این تنوع میتواند به پویایی صنایعدستی و افزایش فرصتهای اشتغال در این بخش کمک کند.
روایت یک عمر زندگی با هنر خاتم
در ادامه مراسم، عبدالخالق گلریز خاتمی از استادان برجسته خاتمسازی کشور به پیشینه تاریخی این هنر اشاره کرد و گفت: تعیین زمان دقیق پیدایش خاتمکاری دشوار است، اما آثار برجای مانده نشان میدهد این هنر حاصل قرنها تجربه و تکامل تدریجی است.
وی با اشاره به مشاهده برخی آثار قدیمی خاتمکاری اظهار کرد: ظرافت و نظم هندسی در برخی آثار تاریخی به اندازهای چشمگیر است که نشان میدهد این هنر پیش از رسیدن به چنین مرحلهای از کمال، مسیر طولانی رشد و تکامل را طی کرده است.
این استاد خاتمکار با بیان اینکه از شش سالگی وارد کارگاههای خاتمسازی شده، افزود: در هنرهای سنتی بخش مهمی از آموزش از طریق مشاهده، تجربه عملی و ممارست به دست میآید و همین شیوه موجب انتقال دانش هنری از نسلی به نسل دیگر شده است.
در پایان این مراسم از کتیبه نفیس خاتمکاریشدهای که توسط اعضای خاندان گلریز خاتمی طراحی و اجرا شده بود رونمایی شد. سازندگان این اثر اعلام کردند ساخت این کتیبه حدود سه ماه زمان برده و آمادهسازی برخی مواد اولیه مورد استفاده در آن، بهویژه استخوان سبز، نزدیک به یک سال طول کشیده است؛ اثری که نمادی از تداوم مهارت، دقت و اصالت در یکی از کهنترین هنرهای دستی ایران به شمار میرود.
