به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی آنام فارس، دکتر ایرج شهرامیان، فوقتخصص گوارش کودکان و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در خصوص شایعترین اختلالات گوارشی کودکان اظهار کرد: یبوست عملکردی، رفلاکس نوزادی، دلدردهای عملکردی، اسهال عفونی و آلرژیهای غذایی، پرتکرارترین مشکلات گوارشی در این گروه سنی هستند و بر اساس منابع معتبر، بیش از ۹۰ درصد این موارد ماهیت خوشخیم و عملکردی دارند.
وی با اشاره به علائم هشداردهنده که نیازمند ارزیابی فوری تخصصی است، افزود: کاهش وزن یا توقف رشد، وجود خون در مدفوع، استفراغ صفراوی، درد شکمی شبانه، اسهال مزمن، تب طولانی و کمخونی غیرقابل توضیح از مهمترین نشانههایی است که والدین باید به آن توجه کنند.
این عضو هیأت علمی درباره تفاوت دلدردهای طبیعی دوران رشد با دردهای نگرانکننده توضیح داد: دلدردهای عملکردی معمولاً با رشد طبیعی همراهاند، اما دلدردهای نگرانکننده همراه با کاهش وزن، تب، خونریزی یا بیدار شدن کودک از خواب رخ میدهند.
شهرامیان با اشاره به اینکه یبوست ۱۰ تا ۳۰ درصد کودکان را درگیر میکند، گفت: بر اساس گایدلاین JPGN، بیش از ۹۵ درصد موارد یبوست عملکردی است و رژیم غذایی کمفیبر، مصرف ناکافی آب، نگهداشتن مدفوع و استرس از مهمترین علل آن محسوب میشود.
این فوقتخصص با بیان اینکه رفلاکس فیزیولوژیک در بسیاری از نوزادان تا ۱۲ ماهگی طبیعی است، تأکید کرد: در صورت وزنگیری مناسب، نیاز به درمان دارویی وجود ندارد و تنها در صورت بروز GERD یا علائم هشدار، ارزیابی تخصصی لازم است.
وی نقش تغذیه سالم را در پیشگیری از مشکلات گوارشی کودکان مهم دانست و گفت: مصرف فیبر، میوه، سبزی و آب کافی ضروری است؛ در مقابل، مصرف زیاد فستفود و خوراکیهای پُرچرب با افزایش یبوست، تغییر میکروبیوم روده، تشدید رفلاکس و افزایش خطر چاقی و کبد چرب همراه است.
شهرامیان مصرف بیرویه آنتیبیوتیک را عاملی برای کاهش تنوع میکروبیوم روده و افزایش اسهال وابسته به آنتیبیوتیک و آلرژیهای آینده عنوان کرد و افزود: پروبیوتیکها تنها در شرایط خاص مانند اسهال عفونی و اسهال پس از مصرف آنتیبیوتیک مفید هستند و استفاده روتین آنها توصیه نمیشود.
وی با تأکید بر اینکه رژیم بدون گلوتن تنها برای کودکان مبتلا به سلیاک یا حساسیت اثباتشده ضروری است، گفت: حذف بیدلیل گلوتن موجب کمبودهای تغذیهای میشود. علائم سلیاک شامل اسهال مزمن، نفخ، سوءجذب، کمخونی مقاوم، کوتاهی قد و تأخیر بلوغ است.
این پزشک متخصص با اشاره به افزایش شیوع سلیاک و آلرژی غذایی در مطالعات اخیر افزود: «سندرم روده تحریکپذیر» نیز از شایعترین اختلالات عملکردی در کودکان است که با درد شکمی و تغییر اجابت مزاج بدون علائم هشدار بروز میکند و استرس یکی از عوامل تشدید آن است.
او درباره برخی باورهای اشتباه والدین نیز توضیح داد: هر دلدردی علامت آپاندیسیت نیست، هر اسهالی نیاز به آنتیبیوتیک ندارد و هر رفلاکس نوزاد هم نیازمند دارو نیست. همچنین حذف خودسرانه لبنیات نادرست است مگر در موارد آلرژی یا عدم تحمل لاکتوز.
وی با بیان اینکه هر استفراغی نشانه عفونت نیست، گفت: رفلاکس، انسداد، میگرن شکمی یا علل نورولوژیک نیز میتوانند باعث استفراغ شوند و استفراغ صفراوی نیازمند ارزیابی فوری است.
شهرامیان درباره آندوسکوپی و کلونوسکوپی کودکان نیز توضیح داد: این روشها در مراکز تخصصی ایمن هستند و در موارد خونریزی گوارشی، شک به IBD، اسهال مزمن یا کمخونی شدید انجام میشوند.
وی در پایان توصیه کرد: والدین با رعایت تغذیه سالم، مصرف مناسب فیبر و آب، پرهیز از مصرف خودسرانه دارو و توجه به علائم هشدار، میتوانند نقش مهمی در حفظ سلامت گوارش کودکان ایفا کنند.
