به گزارش خبرنگار گروه شهری آنام فارس، در سالهای اخیر، کلیدواژه «مشارکت اجتماعی» به یکی از محورهای اصلی ادبیات مدیریت شهری تبدیل شده است؛ اما پرسش اساسی اینجاست که آیا این مفهوم در سطح محلات، بهعنوان کوچکترین واحد اجتماعی شهر، بهدرستی فهم و اجرایی شده است؟
مدیریت شهری با درک اینکه حل مسائل فرهنگی و اجتماعی، تنها با اجرای پروژههای کالبدی، توسعه زیرساختها یا برگزاری رویدادهای مناسبتی امکانپذیر نیست، به تجربه شهرهای موفق روی آورده است.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز با تأکید بر اینکه تغییر پایدار رفتار اجتماعی، ارتقای کیفیت زندگی شهری و افزایش حس تعلق شهروندان در گرو توجه جدی به سرمایه اجتماعی در مقیاس محله است، اظهار داشت: سرمایه اجتماعی محلات، شبکهای از اعتماد، مشارکت، همبستگی، مسئولیتپذیری و کنش جمعی شهروندان است؛ سرمایهای که اگرچه نامرئی است، اما اثرگذار بوده و اگر تقویت شود، بخش اعظم چالشهای فرهنگی و اجتماعی شهر را با کمترین هزینه و بیشترین اثرگذاری مدیریت خواهد کرد.
محمدعلی چوبینی افزود: در بیانی صادقانه، ریشه بسیاری از مسائل فرهنگی و اجتماعی شهر از ضعف سرمایه اجتماعی و تحلیل طبقه متوسط فکری، بهویژه در دو دهه گذشته، نشأت میگیرد و تا زمانی که اعتماد، گفتوگو و حس مسئولیت جمعی تقویت نشود، حتی بهترین پروژههای عمرانی هم به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
وی با اشاره به هویت تاریخی شیراز در شکلگیری سرمایه اجتماعی تصریح کرد: وقتی از قصههای شهر و روایتها و بازروایتهای شهری سخن میگوییم، در واقع از لایههای پنهان هویت شیراز حرف میزنیم؛ هویتی که در طول تاریخ بر پایه مدارا و رواداری شکل گرفته است.
چوبینی تفاوت شیراز با بسیاری از کلانشهرها و شهرهای تاریخی را باز بودن آغوش این شهر برای پذیرش خردهفرهنگها خواند و گفت: همین ویژگی، پشتوانه مهم سرمایه اجتماعی شیراز محسوب میشود.
وی با اشاره به اینکه مشارکت موفق شهروندان در محله موجب شکلگیری مشارکت در شهر میشود، در خصوص شعارزدگی مشارکت اجتماعی افزود: کاملاً با این نقد موافقم؛ تا زمانی که مشارکت اجتماعی از دعوتهای مقطعی صرف فراتر نرود، چیزی جز شعار نیست.
معاون فرهنگی شهردار شیراز گفت: تنها زمانی مشارکت واقعی اتفاق میافتد که شهروند احساس کند نظرش شنیده میشود و در تصمیمسازی نقش دارد.
چوبینی با بیان اینکه باید از پروژهمحوری عبور کنیم و به فرایندمحوری برسیم، گفت: این به معنای آن است که مشارکت را یک مسیر مستمر بدانیم، نه یک اقدام کوتاهمدت.
وی در خصوص وضعیت سرمایه اجتماعی در محلات شیراز بیان کرد: وضعیت شیراز در این خصوص بالقوه و خوب است؛ کمااینکه هنوز در بسیاری از محلات قدیمی شاهد پیوندهای انسانی، اعتماد و همدلی هستیم؛ اما در محلات جدید، فعالیت اجتماعی کمتری وجود دارد و این محلات نیازمند بازتعریف روابط اجتماعیاند.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز در ادامه گفت: به رسمیت شناختن روایتهای محلی، خردهفرهنگها و سبکهای متنوع زیست شهری، یکی از مهمترین پیشنیازهای تقویت روابط اجتماعی در محلات جدید است؛ چرا که بدون هویت مشترک، شکلگیری اعتماد و کنش جمعی امکانپذیر نخواهد بود.
وی عنوان کرد: نقش مدیریت شهری، فرهنگسراها، سراهای محله و تشکلهای مردمی، بهویژه مساجد بهعنوان کانون زنده و مولد توسعه محلات، در این موضوع پررنگ است.
چوبینی در خصوص رویکرد سازمان نسبت به محلهمحوری گفت: رویکرد سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز، تقویت محله بهعنوان کانون شکلگیری هویت اجتماعی شهر است؛ رویکردی که بر گفتوگو، شنیدن صدای شهروندان، حمایت از کنشهای خودجوش محلی و بازخوانی قصههای هر محله استوار است.
وی نقش رسانهها را بهعنوان حلقه اتصال مردم و مدیریت شهری، انکارناپذیر خواند و افزود: رسانه میتواند با روایت درست از کنشهای محلی و معرفی الگوهای موفق مشارکت اجتماعی، نقش کلیدی ایفا کند.
معاون شهردار شیراز با بیان اینکه صرف بازتاب مشکلات، دردی را دوا نمیکند و حتی به تضعیف سرمایه اجتماعی منجر میشود، تصریح کرد: رسانه در کنار مطالبه گری ، با برجستهکردن راهحلها و تجربههای موفق، میتواند به تقویت اعتماد عمومی کمک کند.
چوبینی همچنین با اذعان به اینکه تقویت سرمایه اجتماعی یک مأموریت بینبخشی است، از آموزشوپرورش، دانشگاهها، مساجد، سازمانهای مردمنهاد، شورایاران محلات و حتی بخش خصوصی دعوت کرد در این مسیر اثرگذار باشند.
وی تأکید کرد: اگر هر نهاد، محله را بهعنوان پایگاه اصلی فعالیت اجتماعی خود ببیند، شاهد تحول جدی خواهیم بود.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز در پایان گفت: شهر علاوه بر مدیران، با کنش روزمره شهروندان ساخته میشود و در این میان، هر مشارکت کوچک محلی، یک گام بهسوی شیرازی بهتر است.
انتهای پیام/
