به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی آنام فارس، حسن عبدیپور، دبیر علمی دبیرخانه بینالملل علامه بهابادی یزدی،امروز – سه شنبه سیزدهم آبان ماه – در نشست خبری خود با اشاره به برگزاری کنگره در شیراز ــ «شهر ادب و حکمت ایران» ــ گفت: این شهر از قرن هشتم تا یازدهم هجری خاستگاه علوم عقلی و فلسفه اسلامی بوده و بزرگانی چون ملاصدرا، جلالالدین دوانی و عبدالله یزدی در دامن آن پرورش یافتهاند.
بهگفته او، ریشههای مکتب فلسفی شیراز تا دوران ساسانیان امتداد دارد و در دوره صفوی به بلوغ رسید؛ دورانی که در آن «ایمان و حکمت» در نسبتهای عددی، معماری و هنر ایرانی تجلی یافتند.
از منطق تا معماری؛ فلسفه در کالبد شهر
عبدیپور با اشاره به اثر ماندگار «حاشیه ملاعبدالله بر تهذیب منطق تفتازانی» اظهار کرد: این کتاب صرفاً شرحی درسی نیست، بلکه نگاهی فلسفی از سنت شیعی به منطق و معرفت ارائه میدهد.
او همچنین گفت مکتب شیراز تنها محدود به فلسفه نیست بلکه در نقاشی، خوشنویسی و معماری نیز حضور دارد. گنبد حرم احمدبنموسی (ع) را نمونهی ممتاز آن دانست که با تناسبات عددی و نمادین طراحی شده و در هیچ بنای مشابهی تکرار نشده است.
رنگ، عدد و نور؛ نشانههای حکمت در هنر شیراز
به باور عبدیپور، در هنر اسلامی شیراز رنگها و انحناها معنا و فلسفه دارند؛ شیشهکاریها و نقوش هندسی آرامش معرفتی میآفرینند و زیباشناسی شیعی را به حکمت پیوند میزنند.
توازن ایرانی میان ایمان و علم
عبدپور با نگاهی تاریخی خاطرنشان کرد که اگر اروپا در قرون وسطی میان دین و علم جدایی افکند، ایران توانست بهویژه در مکتب شیراز میان ایمان و عقل توازن برقرار کند.
او تأکید کرد که هرگاه حکما در کنار حاکمان قرار داشتند، علم و اخلاق شکوفا شد، و هرگاه از سیاست دور ماندند، جامعه از حکمت تهی گردید.
برنامههای علمی، فرهنگی و زمانبندی کنگره
به گفته دبیر اجرایی کنگره، از میان ۱۵۰ مقالهی دریافتشده، ۵۰ اثر برای انتشار در دو جلد کتاب انتخاب شده است. نشستهای تخصصی در ۲۸ آبان در دانشگاه شیراز و حوزهی علمیه، و آیین اختتامیه در ۲۹ آبان در حرم شاهچراغ (ع) برگزار میشود.
همچنین آیین گلافشانی شهدای حرم و برنامههای فرهنگی و هنری در دستور کار قرار دارد.
عبدیپور در پایان تصریح کرد: «کنگره ملا عبدالله یزدی، نخستین گام رسمی برای احیای مکتب فلسفی شیراز است؛ با همکاری مراکز علمی ایران و عراق، میتوان پیوند میان دین، منطق و فلسفه را در ایران معاصر دوباره زنده کرد.
احیای گفتمان عقلانی اهلبیت
حجتالاسلام دکتر طلایی، معاون علمی ـ پژوهشی آستان احمد بن موسی (ع)، نیز با تأکید بر باززندهسازی اندیشه اهلبیت در قالب علوم انسانی گفت: «اکثر حکمای بزرگ اسلام ایرانی و بسیاری از آنان شیرازی بودند. ما باید این افتخار را حفظ کنیم و فلسفه را دوباره به مرکز آموزش، سیاست و اخلاق بازگردانیم.»
او افزود: در گذشته عالمان ایرانی جامع علوم نقلی و عقلی بودند و امروز نیز تعادل جامعه در گرو احیای عقلانیت دینی در کنار سیاست و علم است.
حرم شاهچراغ؛ نماد پیوند مکان مقدس و اندیشه عقلی
دکتر طلایی با اشاره به نقش محوری آستان احمد بن موسی (ع) در این همایش گفت: هدف ما تبدیل اماکن مذهبی به پایگاههای علمی است تا زائر ضمن زیارت، آموزش و معرفت نیز بیاموزد. او این روند را گامی در جهت پیوند نهاد دین و فرهنگ دانست.
